Airbus A380 u mendua si avioni që do të dominonte qiellin për dekada, por ndryshimi i mënyrës së udhëtimit ajror e ktheu gradualisht në një nga projektet më të kushtueshme dhe më pak fitimprurëse të industrisë së aviacionit.
Kur Airbus nisi projektimin e A380 në vitet ’90 dhe fillim të viteve 2000, logjika e tregut ishte e qartë: miliona pasagjerë do të kalonin përmes aeroporteve gjigante ndërkombëtare, të njohura si “hub”, si Dubai, Londra, Parisi apo Frankfurti.
Ideja ishte që pasagjerët të fluturonin fillimisht nga aeroportet e vogla drejt këtyre qendrave të mëdha dhe më pas të shpërndaheshin në destinacionet finale.
Pikërisht për këtë arsye u krijua A380, një “superjumbo” me dy kate, i aftë të transportonte mbi 500 pasagjerë në një fluturim të vetëm.
Por ndërkohë që Airbus po investonte miliarda euro në avionin gjigant, industria nisi të ndryshonte drejtim.
Në të njëjtën periudhë lulëzoi modeli i ri i fluturimeve “point to point”, ku linjat ajrore filluan të preferonin lidhje direkte mes aeroporteve më të vogla dhe jo më tranzite të detyruara përmes hub-eve të mëdha.
Në vend që një pasagjer të fluturonte për shembull Tiranë–Romë–Treviso, kompanitë nisën të kërkonin mënyra për të ofruar fluturime më direkte, më të shpeshta dhe me avionë më të vegjël, por shumë më ekonomikë duke hapur linjat direkte.
Kjo filozofi e re u ndihmua nga zhvillimi i avionëve modernë me dy motorë si Boeing 787 Dreamliner dhe Airbus A350, të cilët konsumonin më pak karburant, kishin kosto më të ulëta mirëmbajtjeje dhe mund të operonin me fitim edhe me më pak pasagjerë.
Ndërsa A380 kishte nevojë për aeroporte të përshtatura, porta speciale dhe mbushje pothuajse totale për të qenë ekonomikisht i leverdishëm.
Në praktikë, modeli “hub and spoke”, mbi të cilin u ndërtua filozofia e A380, nisi të humbiste terren përballë fleksibilitetit të fluturimeve direkte.
Shumë kompani ajrore nuk arritën ta justifikonin ekonomikisht përdorimin e avionit gjigant, sidomos në periudha me kërkesë të paqëndrueshme.
Programi mbeti i mbështetur kryesisht nga Emirates, e cila ndërtoi një pjesë të madhe të modelit të saj të biznesit pikërisht mbi tranzitin përmes Dubait.
Pandemia e COVID-19 i dha goditjen finale modelit të avionëve gjigantë, pasi linjat ajrore kërkuan më shumë fleksibilitet dhe më pak rrezik financiar.
Megjithatë, për pasagjerët, A380 mbetet ende një nga avionët më të rehatshëm dhe më të pëlqyer ndonjëherë, falë qetësisë në fluturim, hapësirës së madhe dhe eksperiencës luksoze që ofron. /skyweb.al
