Rritja e pagave në Shqipëri po humbet efektin për shkak të inflacionit dhe shtrenjtimit të jetesës. Të dhënat e INSTAT tregojnë se, ndonëse paga mesatare nominale bruto ka kaluar kufirin e 86 mijë lekëve në tremujorin e fundit të vitit 2025, fuqia reale blerëse e saj mbetet dukshëm më e ulët.
Sipas indeksimit të bërë nga INSTAT, me bazë vitin 2020, të cilit i referohet Monitor , paga reale mesatare mujore bruto për të njëjtën periudhë ishte vetëm 72,225 lekë. Kjo do të thotë se diferenca mes pagës nominale dhe asaj reale ka arritur në 14,759 lekë, ose rreth 17% më pak në terma të fuqisë blerëse.
Praktikisht, me rreth 86 mijë lekë sot, një qytetar shqiptar mund të blejë të njëjtat mallra dhe shërbime që në vitin 2020 i siguronte me rreth 72 mijë lekë. Kjo tregon se rritja e pagave nuk ka arritur të ndjekë ritmin e rritjes së çmimeve.
Të dhënat tregojnë se hendeku mes pagës reale dhe asaj nominale është thelluar vit pas viti. Në fillim të vitit 2023 diferenca ishte rreth 12%, ndërsa në fund të vitit 2025 arriti në 17%. Duke qenë se krahasimi bëhet me bazë vitin 2020, çdo tremujor reflekton inflacionin e akumuluar ndër vite dhe zgjerimin progresiv të këtij hendeku.
Në thelb, qytetarët po marrin më shumë para në letër, por po blejnë më pak me to. Standardi i jetesës po përballet me presion të vazhdueshëm, pasi pagat nuk po arrijnë të neutralizojnë koston në rritje të ushqimeve, qirave, energjisë, shërbimeve dhe produkteve të tjera bazë.
Sipas analizës, çmimet po rriten me ritëm më të shpejtë sesa të ardhurat. Edhe kur bizneset apo institucionet rrisin pagat për të mbajtur stafin, këto rritje shpesh vijnë me vonesë dhe nuk kompensojnë dot shtrenjtimin e akumuluar të muajve të mëparshëm.
Një tjetër faktor që ndikon negativisht është efekti fiskal. Në shumë raste, rritja nominale e pagës e kalon punëmarrësin në një fashë më të lartë tatimore, duke bërë që një pjesë e konsiderueshme e rritjes të përthithet nga taksat, ndërsa fuqia reale blerëse vazhdon të bjerë.
Ekspertët vërejnë gjithashtu se goditjet në zinxhirët e furnizimit, kostot më të larta të importeve dhe paqëndrueshmëria monetare kanë ndikuar në uljen e vlerës reale të parasë.
Sipas të dhënave, rritja e pagave në Shqipëri nuk ka ardhur kryesisht nga rritja e produktivitetit në ekonomi, por nga mungesa e fuqisë punëtore dhe presionet në tregun e punës. Në disa raste, rritjet e pagave të diktuara nga vendime administrative apo nga konkurrenca për staf kanë ushqyer më tej rritjen e çmimeve, duke bërë që vlera reale e pagës të tkurret edhe më shumë.
Në fund, pavarësisht rritjes së pagës mesatare në shifra, të dhënat tregojnë se shumë familje shqiptare vazhdojnë të ndiejnë se jetesa po bëhet më e shtrenjtë dhe se rritja e të ardhurave nuk po përkthehet në përmirësim real të standardit të jetesës.
