Çmimet e naftës u rritën fort në hapje të tregjeve, pas përshkallëzimit të ri të tensioneve në Lindjen e Mesme, që rrezikon të godasë armëpushimin e brishtë dhe të zbehë shpresat për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.
Nafta Brent, referenca ndërkombëtare e tregut, u rrit me 5%, duke arritur në 97.85 dollarë për fuçi në tregtimin e hershëm në Londër. Ndërkohë, West Texas Intermediate, referenca amerikane, u rrit me 4.7%, në 94.80 dollarë për fuçi.
Rritja e çmimeve erdhi pasi Irani lëshoi raketa balistike ndaj Izraelit, në sulmin e parë të këtij lloji që prej vendosjes së armëpushimit mes dy vendeve në muajin prill. Sulmi iranian pasoi një goditje izraelite në Bejrut, për të cilën Tel Avivi tha se kishte në shënjestër grupin militant Hezbollah, të mbështetur nga Irani.
Tregjet reaguan menjëherë ndaj frikës se përplasja mund të kthehet sërish në konflikt të hapur në Lindjen e Mesme. Analistët paralajmërojnë se çdo përshkallëzim i mëtejshëm mund të shuajë shpresat për një marrëveshje që do të rihapte Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme të furnizimit global me naftë.
Nëpërmjet kësaj ngushtice kalon zakonisht rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë. Por ajo është pothuajse e mbyllur nga Teherani që prej fundit të shkurtit, pas sulmeve fillestare të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit ndaj Iranit.
Që nga nisja e konfliktit, çmimi i Brent ka arritur deri në 126 dollarë për fuçi, duke shtuar presionin mbi furnizimet globale, çmimet e karburanteve dhe inflacionin në shumë ekonomi.
Rritja e çmimeve të energjisë është kthyer edhe në problem politik për presidentin amerikan Donald Trump, i cili javët e fundit ka shtuar presionin për arritjen e një marrëveshjeje paqeje. Trump deklaroi se sulmet e fundit nuk do të ndikojnë në aftësinë e Uashingtonit për të arritur një marrëveshje me Iranin.
Ai tha se Izraeli nuk do të ketë zgjidhje tjetër përveçse ta pranojë marrëveshjen, nëse ajo arrihet mbi bazën e meritave të saj. Sipas tij, zhvillimet e fundit nuk do të kenë ndikim vendimtar mbi procesin. Trump po ashtu ka deklaruar se i ka kërkuar kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu të mos hakmerret ndaj Iranit.
Analistët vlerësojnë se pikërisht angazhimi agresiv i Trump për të arritur një marrëveshje ka frenuar një rritje edhe më të madhe të çmimeve të naftës. Tregjet duket se po llogarisin mundësinë që presidenti amerikan të bëjë gjithçka për të shmangur rikthimin e luftës në shkallë të plotë.
Megjithatë, rreziku mbetet i lartë. Ekspertët e tregut të energjisë paralajmërojnë se skenari më i rrezikshëm do të ishte kthimi në konflikt të hapur, dështimi i armëpushimit dhe goditja e infrastrukturës së prodhimit apo transportit të energjisë në rajon.
Për momentin, tregu po ndjek me kujdes reagimin e Izraelit dhe qëndrimin e Shteteve të Bashkuara. Çdo lëvizje e re ushtarake mund të shtojë presionin mbi çmimet e naftës dhe të rikthejë frikën për një goditje të re inflacioniste në ekonominë globale. /FT
