Pavarësisht pesë muajve luftë mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit, çmimi i naftës nuk ka arritur nivelet ekstreme që parashikonin analistët në fillim të konfliktit.
Në fund të shkurtit, kur luftimet ndërprenë një pjesë të furnizimeve që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit, kishte parashikime se nafta mund të arrinte në 150, madje edhe 200 dollarë për fuçi.
Megjithatë, nafta Brent arriti kulmin në rreth 126 dollarë për fuçi, duke mbetur poshtë rekordit historik prej 147 dollarësh të vitit 2008.
Nga nisja e konfliktit më 28 shkurt deri më 11 qershor, çmimi mesatar ishte rreth 101 dollarë për fuçi, ndërsa në fillim të korrikut zbriti përkohësisht pranë nivelit të paraluftës, rreth 70 dollarë.
Një nga arsyet kryesore ishte rënia e papritur e kërkesës nga Kina, importuesja më e madhe e naftës në botë. Deri në qershor, importet kineze ranë në nivelin më të ulët në afro një dekadë.
Kina kufizoi eksportet e karburanteve, ndërsa përdorimi në rritje i taksive elektrike dhe ngadalësimi i sektorit petrokimik reduktuan konsumin e naftës.
Një tjetër faktor ishte rritja e prodhimit amerikan. SHBA-ja, prodhuesja më e madhe e naftës në botë, arriti në prill një rekord prej 13.93 milionë fuçish në ditë.
Uashingtoni përdori gjithashtu rezervat strategjike, si pjesë e një operacioni të koordinuar ndërkombëtar për nxjerrjen në treg të 400 milionë fuçive, duke zbutur mungesat e furnizimit.
Tregjet u ndikuan edhe nga deklaratat e përsëritura të Presidentit Donald Trump për marrëveshje paqeje dhe rifillimin e flukseve përmes Ngushticës së Hormuzit.
Këto deklarata krijuan luhatje të forta dhe i bënë investitorët më të kujdesshëm për të vendosur baste të mëdha mbi rritjen e çmimeve.
Sipas analistëve, tregu është prekur edhe nga “lodhja prej lajmeve”, pasi njoftimet e vazhdueshme për përshkallëzime dhe armëpushime kanë humbur një pjesë të ndikimit të tyre mbi çmimet.
Ndërkohë, Arabia Saudite rriti eksportet nga porti Yanbu në Detin e Kuq, duke kompensuar një pjesë të humbjeve nga Hormuzi.
Flukset përmes ngushticës u rikthyen përkohësisht në qershor, duke lehtësuar shqetësimet për mungesën e naftës, edhe pse ranë sërish në korrik pas rifillimit të luftimeve.
Tregtarët thonë se në treg vazhdon të ketë furnizim të mjaftueshëm fizik, çka po pengon një shpërthim të ri të çmimeve.
Megjithatë, kjo situatë mund të jetë e përkohshme. Nëse furnizimet nga Gjiri ndërpriten për një periudhë më të gjatë ose rezervat fillojnë të pakësohen, çmimi i naftës mund të përballet sërish me rritje të fortë. /Reuters
