Ben është 12 vjeç dhe dëshiron me çdo kusht të provojë pluhurat e proteinave, por ka një pengesë: nënën e tij.
“Ta kam kërkuar rreth 20 herë dhe ti vazhdon të thuash jo!”, i thotë ai, duke këmbëngulur se suplementet do ta ndihmonin të bëhej “më në formë dhe më i fortë”. Sipas tij, edhe shokët e tij i përdorin, shkruan BBC.
Vitet e fundit, tregu është mbushur me produkte që reklamohen si të pasura me proteina, nga qumështi, kosi dhe buka te drithërat e mëngjesit, biskotat energjike dhe pluhurat proteinikë. Ndërkohë, rrjetet sociale janë mbushur me reklama për suplemente që premtojnë më shumë muskuj, energji dhe rezultate më të mira në aktivitetin fizik.
Por, a kanë vërtet nevojë fëmijët dhe adoleshentët për këto produkte? Dhe a janë ato të sigurta për organizmin në zhvillim, apo ushqimet e zakonshme, si mishi, vezët dhe produktet e qumështit, mund të ofrojnë të njëjtat përfitime?
Nëna e Benit, e cila punon si gazetare e shëndetësisë, është skeptike. Ajo mendon se në moshën 12-vjeçare, nëse ushqehet në mënyrë të shëndetshme dhe të ekuilibruar, djali duhet të marrë sasinë e nevojshme të proteinave përmes ushqimit.
Megjithatë, dëshira e tij nuk është e pazakontë. Shumë të rinj që merren me sport ndikohen nga shokët, reklamat dhe përmbajtjet në internet, të cilat i paraqesin suplementet proteinike si një mënyrë të shpejtë për të rritur masën muskulore dhe për të përmirësuar performancën fizike.
Një nga shokët e Benit, 12-vjeçari Louis, përdor pluhur proteinik një ose dy herë në javë prej gati një viti, pas stërvitjes dhe krahas ushqimeve të zakonshme. Prindërit e tij janë në dijeni të kësaj.
“Besoj se më ka ndihmuar. Më jep më shumë energji dhe ndoshta më ka ndihmuar edhe të rritem”, thotë ai.
Por mendimi nuk është i njëjtë për të gjithë. Otis, 13 vjeç, një tjetër shok i tyre, nuk është i bindur për përdorimin e këtyre produkteve dhe mendon se të rinjtë mund të ndihen nën presion për t’i provuar.
“Ata mund të fillojnë t’i përdorin pa menduar për pasojat ose për efektet që mund të kenë në organizmin e tyre”, shprehet ai.
Proteinat janë thelbësore për rritjen dhe riparimin e indeve. Gjatë tretjes, ato shpërbëhen në aminoacide, të cilat organizmi i përdor për të ndërtuar dhe mirëmbajtur muskujt dhe për të kryer funksione të tjera jetësore. Meqenëse trupi nuk mund t’i prodhojë vetë të gjitha aminoacidet e nevojshme, një pjesë e tyre duhet të sigurohet përmes ushqimit.
Sipas Shërbimit Kombëtar të Shëndetësisë në Mbretërinë e Bashkuar (NHS), sasia e rekomanduar e proteinave për një të rritur të shëndetshëm është rreth 0,75 gramë për kilogram të peshës trupore në ditë. Nevojat ndryshojnë sipas moshës, rritjes dhe nivelit të aktivitetit fizik, ndaj kjo vlerë nuk duhet të zbatohet automatikisht për fëmijët dhe adoleshentët.
Për personat që ushtrohen intensivisht, nevojat mund të jenë më të larta, por kjo nuk do të thotë se të gjithë ata që merren me sport duhet të përdorin suplemente.
Dietologia e regjistruar Nichola Ludlam-Raine thekson se adoleshentët, si vajzat ashtu edhe djemtë, mund t’i marrin të gjitha proteinat që u nevojiten përmes ushqimit, nëse dieta e tyre është e larmishme dhe e ekuilibruar.
Ajo paralajmëron gjithashtu se përqendrimi i tepërt te proteinat mund të bëjë që të rinjtë të neglizhojnë lëndë të tjera ushqyese të rëndësishme. Hekuri dhe kalciumi janë veçanërisht të rëndësishëm gjatë adoleshencës, kur trupi po kalon një fazë intensive zhvillimi.
Mishi, peshku, vezët, qumështi, kosi, djathi, bishtajoret dhe arrat janë ndër burimet e proteinave që mund të përfshihen lehtësisht në një dietë të shëndetshme. Një ushqyerje e tillë siguron edhe vitamina, minerale dhe lëndë të tjera që janë të rëndësishme për rritjen.
Pluhurat, pijet dhe biskotat proteinike mund të kenë një rol në raste të caktuara, për shembull te sportistët e nivelit të lartë ose personat me nevoja të veçanta ushqimore për shkak të disa alergjive. Megjithatë, ato nuk duhet të zëvendësojnë vaktet e plota dhe një dietë të ekuilibruar.
Për fëmijët dhe adoleshentët, përdorimi i suplementeve duhet të vlerësohet me kujdes, duke marrë parasysh moshën, ushqyerjen dhe nevojat individuale. Para se të përdoren, është e këshillueshme që prindërit të konsultohen me pediatrin ose një dietolog të kualifikuar.
Për një 12-vjeçar që ushqehet mirë dhe merret rregullisht me sport, pluhuri proteinik nuk është domosdoshmërisht rruga drejt muskujve më të mëdhenj apo performancës më të mirë. Shpesh, një dietë e larmishme, aktiviteti fizik i përshtatshëm për moshën, gjumi i mjaftueshëm dhe koha për t’u rritur janë mbështetja më e mirë për një zhvillim të shëndetshëm. /skyweb.al
