Ndërsa Europa prezantohet shpesh si një model social më i drejtë për punëtorët, mënyra se si funksionon tregu i saj i punës po shndërrohet në një pengesë serioze për inovacionin dhe zhvillimin ekonomik.
Një analizë e fundit nxjerr në pah se pikërisht mekanizmat “mbrojtës” të punësimit po i largojnë kompanitë europiane nga investimet e mëdha në teknologji dhe ide të reja.
Në Shtetet e Bashkuara, shkurtimet masive nga puna ndodhin shpejt dhe pa shumë procedura.
Kompanitë kanë lirinë të punësojnë me ritme të shpejta për projekte të reja dhe, nëse këto projekte dështojnë, të reduktojnë stafin po aq shpejt.
Ky fleksibilitet u ka lejuar gjigantëve amerikanë të teknologjisë të ndërmarrin rreziqe të mëdha, duke prodhuar inovacione si inteligjenca artificiale, automjetet pa shofer apo platformat digjitale globale.
Në Europë, situata është krejt ndryshe.
Çdo përpjekje për shkurtim masiv nga puna shoqërohet me procedura të gjata: konsultime me sindikatat, plane sociale, greva, ndërhyrje politike dhe, shpesh, beteja shumëvjeçare në gjykatat e punës.
Kostoja reale e një ristrukturimi zbulohet vetëm pas vitesh, ndërkohë që kompanitë mbeten të bllokuara, të paafta të punësojnë staf të ri pa rrezikuar detyrimin për të rikthyer punonjësit e larguar.
Edhe pse ky sistem perceptohet si më human dhe më mbrojtës për punëtorët, ai prodhon pasoja të rënda ekonomike.
Frika nga kostot e larta të ristrukturimit i bën kompanitë europiane të shmangin projektet e rrezikshme, por potencialisht revolucionare. Investimet në fusha inovative bëhen të paqëndrueshme, sepse dështimi i një projekti nuk është vetëm humbje financiare, por edhe një barrë ligjore dhe sociale afatgjatë.
Rezultati është një Europë më pak dinamike, më pak konkurruese dhe gjithnjë e më prapa në garën globale të teknologjisë.
Ndërsa inovacioni kërkon eksperimentim, rrezik dhe fleksibilitet, struktura aktuale e tregut të punës në Europë po vepron si një frenë e fortë, duke e bërë kontinentin më të kujdesshëm, por edhe më pak novator. /Economist
