Inspektorët shtetërorë dhe administrata tatimore janë dy prej hallkave të administratës publike ku bizneset shqiptare perceptojnë më shumë korrupsion dhe mundësi për pagesa nën dorë. Pas tyre renditen tenderët publikë, një tjetër fushë ku sipërmarrjet shohin rrezik të lartë për praktika korruptive.
Të dhënat dalin nga raporti “Barometri i Ballkanit”, i publikuar nga Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal, i cili evidenton se perceptimi i korrupsionit në marrëdhëniet mes biznesit dhe shtetit mbetet një problem i rëndësishëm në Shqipëri.
Sipas anketës, 57% e bizneseve shqiptare identifikojnë inspektimet shtetërore si procedura ku një sipërmarrje e ngjashme mund të kryejë pagesa apo të japë dhurata jozyrtare të paktën një herë në vit.
Në vendin e dytë renditen tatimet dhe doganat, të përmendura nga 51% e bizneseve, ndërsa tenderët publikë renditen të tretët me 47%.
Perceptimi për korrupsionin shtrihet edhe në institucione të tjera. Rreth 32% e bizneseve përmendin marrëdhëniet me gjykatat, 24% ndikimin në hartimin e ligjeve dhe rregullave, ndërsa 22% lidhjen apo ruajtjen e shërbimeve publike, përfshirë furnizimin me energji dhe ujë.
Situata bëhet edhe më shqetësuese kur bizneset pyeten nëse pagesat jozyrtare janë kthyer në një praktikë të zakonshme në sektorin ku operojnë.
Plot 50% e sipërmarrjeve shqiptare pajtohen me këtë pohim, duke treguar se një pjesë e konsiderueshme e biznesit e percepton ryshfetin si pjesë të realitetit të përditshëm ekonomik.
Krahasimi me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor nxjerr në pah një diferencë të konsiderueshme në dëm të Shqipërisë.
Në nivel rajonal, vetëm 46% e bizneseve përmendin inspektimet shtetërore si procedura ku mund të ndodhin pagesa jozyrtare, kundrejt 57% në Shqipëri.
Diferenca është edhe më e madhe te tatimet dhe doganat, ku treguesi rajonal është 29%, ndërsa në Shqipëri arrin në 51%.
Edhe për tenderët publikë, perceptimi i korrupsionit është dukshëm më i lartë në Shqipëri, me 47%, kundrejt mesatares rajonale prej 27%.
Kjo do të thotë se Shqipëria qëndron 11 pikë përqindjeje mbi mesataren e Ballkanit Perëndimor për inspektimet, 22 pikë për tatimet dhe doganat dhe 20 pikë për tenderët publikë.
Ndërkohë, vlerësimet për luftën kundër korrupsionit janë të ndara. Rreth 47% e bizneseve shqiptare e konsiderojnë efektive luftën ndaj këtij fenomeni, ndërsa 30% shprehen se nuk pajtohen me këtë vlerësim.
Rezultatet e anketës tregojnë se kontaktet e drejtpërdrejta të sipërmarrjeve me administratën, veçanërisht gjatë kontrolleve dhe procedurave tatimore, mbeten ndër fushat me perceptimin më të lartë të korrupsionit.
Megjithatë, përqindjet e raportuara matin perceptimet e bizneseve për mundësinë e pagesave jozyrtare dhe jo numrin e sipërmarrjeve që kanë pranuar se kanë paguar realisht ryshfet.
