Energjia bërthamore po rikthehet në qendër të strategjive globale të energjisë, pas më shumë se një dekade stanjacioni që pas aksidentit të Fukushimës në vitin 2011.
Sipas një raporti të ri të BloombergNEF, kapaciteti i instaluar global i energjisë bërthamore pritet të rritet me 44% gjatë dekadës së ardhshme.
Nga 372 gigavat në vitin 2025, kapacitetet bërthamore mund të arrijnë në 535 gigavat deri në vitin 2036.
Rritja po nxitet nga kërkesa gjithnjë e më e madhe për energji elektrike, objektivat për uljen e emetimeve të karbonit dhe nevoja për furnizim të qëndrueshëm me energji për qendrat e të dhënave që mbështesin inteligjencën artificiale.
Në krye të kësaj gare është Kina, e cila po investon fuqishëm në ndërtimin e reaktorëve të rinj.
Në fund të vitit 2025, Kina kishte në ndërtim rreth 59 gigavat kapacitete bërthamore, ndërsa deri në fund të dekadës pritet të arrijë në 102 gigavat kapacitet të instaluar.
Nëse parashikimet konfirmohen, Kina do të kalojë Shtetet e Bashkuara dhe do të bëhet fuqia më e madhe bërthamore në botë.
Interesi i ri për energjinë bërthamore lidhet edhe me faktin se ajo prodhon energji pa emetime direkte të dioksidit të karbonit, duke u parë nga shumë qeveri si pjesë e zgjidhjes për tranzicionin energjetik.
Kërkesa për energji po rritet jo vetëm nga industria, por edhe nga elektrifikimi i transportit, pajisjeve të përditshme dhe zhvillimi i shpejtë i qendrave të të dhënave për inteligjencën artificiale.
Megjithatë, zhvillimi i projekteve të reja bërthamore mbetet i vështirë.
Pengesa kryesore janë procedurat e gjata të licencimit, kostot e larta dhe afatet shumëvjeçare të ndërtimit.
Në Shtetet e Bashkuara, megjithëse teknologjia ka mbështetje të fortë politike, aktualisht vetëm një central bërthamor komercial është në ndërtim.
Analistët presin që investimet të përshpejtohen në vitet e ardhshme, ndërsa pranimi shoqëror për energjinë bërthamore po rritet në disa vende.
Pas viteve të ngadalësimit, industria bërthamore duket se po hyn në një fazë të re zgjerimi, e shtyrë nga kombinimi i tre faktorëve: siguria energjetike, dekarbonizimi dhe uria e ekonomisë digjitale për energji.
