Europa rrezikon të hyjë në dimër me rezerva të pamjaftueshme të gazit natyror, ndërsa furnizimet e kufizuara me LNG nga Lindja e Mesme dhe konkurrenca me Azinë po shtojnë presionin mbi çmimet.
Rezervat e gazit në Bashkimin Europian ndodhen aktualisht në rreth 63% të kapacitetit, një nga nivelet më të ulëta të regjistruara ndonjëherë për këtë periudhë të vitit dhe rreth 18 pikë përqindjeje poshtë mesatares së pesë viteve të fundit.
Çmimi referencë TTF në Holandë kaloi këtë javë nivelin e 68 eurove për megavat-orë, më i larti që prej fillimit të vitit 2023, ndërsa të enjten lëvizte në intervalin 66-67 euro/MWh.
Analistët paralajmërojnë se një dimër i ftohtë, i kombinuar me mungesën e furnizimeve, mund t’i çojë çmimet në 90 deri në 120 euro për megavat-orë.
Tancred Fulop, analist i Morningstar, deklaroi për CNBC se ky është skenari që mund të materializohet nëse problemet me ofertën vazhdojnë gjatë muajve të dimrit.
Edhe Goldman Sachs vlerëson se, nëse eksportet e LNG-së nga Lindja e Mesme normalizohen vetëm gradualisht gjatë vitit 2027, çmimet e gazit mund të duhet të kalojnë mbi 100 euro/MWh për të frenuar kërkesën në Azi dhe për t’i dhënë Europës mundësi të ruajë rezervat.
Një nga shkaqet kryesore të situatës është kufizimi i transportit përmes Ngushticës së Hormuzit, i cili ka reduktuar eksportet e LNG-së nga vende të rëndësishme prodhuese si Katari.
Në të njëjtën kohë, temperaturat e larta gjatë verës kanë shtuar përdorimin e kondicionerëve dhe kërkesën për energji elektrike. Prodhimi nga centralet bërthamore dhe nga era është kufizuar gjithashtu, duke rritur përdorimin e gazit.
Situata ndryshon ndjeshëm mes vendeve. Gjermania i ka rezervat pak mbi 50% të kapacitetit, ndërsa Holanda rreth 45%. Franca ndodhet në rreth 65%, ndërsa Italia ka kaluar nivelin 81%.
Ekspertët paralajmërojnë se Europa mund të hyjë në dimër pa rezerva të mjaftueshme për t’u përballur me një periudhë të fortë të ftohti në janar dhe shkurt.
Rihapja e plotë e rrugëve të furnizimit përmes Ngushticës së Hormuzit shihet si një nga faktorët vendimtarë për shmangien e një krize më të rëndë.
Nëse sasitë e LNG-së nga Lindja e Mesme nuk rikthehen në nivele të larta përpara dimrit, Europa mund të përballet jo vetëm me çmime shumë më të larta dhe fatura më të shtrenjta për konsumatorët, por në skenarin më negativ edhe me kufizime të konsumit të gazit nga industria.
Wood Mackenzie e përshkruan Europën si një rajon që po i afrohet kushteve të një krize energjetike, ndërsa alternativat afatshkurtra mbeten të kufizuara.
Sipas Morningstar, nëse burimet e tjera mbeten nën presion, Europa mund të ketë nevojë për rreth 64 miliardë metër kub LNG nga SHBA, ose afërsisht 77% të eksporteve totale amerikane, çka do ta detyronte kontinentin të konkurronte me çmime edhe më të larta ndaj blerësve aziatikë.
