Pacientët në Evropë mund të përballen me pritje më të gjata për disa ilaçe të reja, pasi përpjekjet e SHBA-së për të ulur çmimet e barnave mund t’i nxisin kompanitë farmaceutike të vonojnë hedhjen e tyre në tregjet me çmime më të ulëta, sipas një studimi të ri modelues.
Në maj të vitit të kaluar, presidenti amerikan Donald Trump kërkoi që çmimet e barnave në SHBA të përshtaten me nivelet më të ulëta të vendeve të tjera të zhvilluara – e ashtuquajtura politika e çmimeve “most-favoured-nation” (MFN), ose “kombit më të favorizuar”. Megjithatë, kjo politikë e çmimeve mund të ketë pasoja negative.
Pacientëve evropianë mund t’u duhet të presin më gjatë për disa ilaçe të reja, nëse SHBA-ja i detyron kompanitë farmaceutike të ofrojnë çmime që përputhen me ato të vendeve të tjera me të ardhura të larta, si Gjermania apo Franca, sipas një studimi të ri modelues të publikuar në revistën mjekësore The Lancet.
Studiuesit analizuan 195 ilaçe të patentuara, të cilat së bashku përbëjnë 87.9 miliardë dollarë të shpenzimeve vjetore të SHBA-së. Ata zbuluan se, për tre në katër nga ilaçet e studiuara, shuma e parave që kompanitë do të humbnin nga ulja e çmimeve në SHBA do të ishte më e madhe se të ardhurat e tyre totale vjetore nga shitjet në vendet që përdoren për përcaktimin e çmimeve amerikane.
Për të minimizuar humbjet në SHBA – tregu më i madh farmaceutik në botë – kompanitë “mund të nxiten të vonojnë hedhjen në treg në vendet me çmimet më të ulëta të tregut referues”, thanë studiuesit. Kjo sepse, duke vonuar hyrjen në këto tregje, kompanitë farmaceutike mund të shmangin detyrimin për të përshtatur çmimet e tyre në SHBA me çmimet më të ulëta të këtyre vendeve.
“Politikat e SHBA-së mund të ndikojnë në aksesin ndaj ilaçeve në mbarë botën”, tha autorja e studimit, Kerstin Vokinger, nga ETH Zurich dhe Universiteti i Zurichut, në një deklaratë për shtyp.
Në fund të fundit, personat që do ta ndienin ndikimin do të ishin pacientët.
“Rreziku është shumë konkret: nëse kompanitë farmaceutike vonojnë lançimin e ilaçeve në Evropë sepse çmimet evropiane mund të përdoren për të përcaktuar çmimet në Shtetet e Bashkuara, pacientët këtu mund të presin më gjatë për trajtime që tashmë janë të disponueshme diku tjetër”, tha European Patients Forum për Euronews Health në një koment me shkrim. “Për dikë që jeton me një sëmundje serioze ose progresive, një pritje shtesë mund të ketë ndikim real në shëndetin dhe cilësinë e jetës.”
Politika amerikane tashmë ka ndikim në Evropë.
Evropa ka parë një rënie të lançimeve të ilaçeve në muajt e fundit. Dhjetë muaj pas urdhrit ekzekutiv të Trump, lançimet e ilaçeve në tregjet e BE-së ranë me rreth 35% krahasuar me dhjetë muajt e mëparshëm, raportoi Reuters në mars.
Edhe pse nuk është e qartë nëse kjo rënie lidhet drejtpërdrejt me politikat amerikane, në shkurt u njoftua se një ilaç për trajtimin e rasteve veçanërisht të rënda të kolesterolit të lartë u tërhoq nga tregu, ndoshta për shkak të politikës së presidentit amerikan Donald Trump për çmimet e barnave.
“Është e vërtetë se edhe në vende më të mëdha si Gjermania, shohim kompani që po rishqyrtojnë nëse duhet të hyjnë në treg dhe kur duhet ta bëjnë këtë”, tha Alexander Natz, drejtues i Eucope, një organizatë lobuese e sipërmarrësve në fushën e bioteknologjisë, për Euronews. Ai shpjegoi se situata aktuale po i detyron kompanitë farmaceutike të mendojnë dy herë përpara se të lançojnë një ilaç.
“Nuk duhet të presim që të mos kemi më akses në asnjë ilaç, por duhet të presim që kompanitë t’i marrin vendimet në një mënyrë shumë më të kujdesshme”, shtoi ai.
Natz beson se, për të siguruar që Evropa të ketë ilaçe të reja pa vonesa, qeveritë duhet të jenë të gatshme të shpenzojnë më shumë.
“Duhet të kemi një debat, një debat të brendshëm politik në Gjermani dhe në vende të tjera, se sa jemi të gatshëm të shpenzojmë për kujdesin shëndetësor”, tha ai.
Vendet po e ndiejnë tashmë këtë presion mbi buxhetet e tyre të kufizuara.
“Vendet referuese, nga Gjermania deri te Japonia dhe Australia, po përballen me presion të konsiderueshëm nga administrata amerikane dhe industria farmaceutike për të rritur çmimet dhe shpenzimet për ilaçet”, tha Thomas Hwang nga Brigham and Women’s Hospital dhe autori kryesor i studimit.
