Bota e luksit po përjeton një përmbysje të pazakontë. Nga verërat e rralla franceze te orët Rolex dhe avionët privatë, çmimet e pasurive luksoze kanë filluar të bien ndjeshëm. Një shishe Château d’Yquem 2010, dikur simbol i perfeksionit dhe statusit, sot vlen dukshëm më pak, dhe kjo po ndodh me pothuajse çdo send të pasurisë plutokratike.
Sipas të dhënave të “The Economist”, indeksi global i investimeve luksoze, që nga kulmi i tij në vitin 2023, është ulur me 6%. Çmimet e verërave të famshme të Bordeaux si Lafite Rothschild dhe Margaux kanë rënë me 20%, avionët privatë dhe jahtet në SHBA me 6%, ndërsa orët Rolex në tregun e dorës së dytë janë 30% më të lira se në vitin 2022. Edhe tregu i artit është në ngërç, ndërsa vlerat e pasurive luksoze në Londër dhe Paris kanë nisur të bien.
Megjithatë, kjo rënie nuk lidhet me varfërimin e super të pasurve. Numri i miliarderëve në botë ka arritur në mbi 3,000, dhe 0.1% më i pasur i amerikanëve zotëron 14% të gjithë pasurisë kombëtare.
Në fakt, sipas analizave të “Moody’s”, që nga viti 2022 elita ka shtuar ndjeshëm shpenzimet. Ajo që ka ndryshuar nuk është fuqia blerëse, por psikologjia e luksit.
Ekonomisti amerikan Thorstein Veblen shpjegonte se luksi mbështetet mbi rivalitetin dhe mungesën: një send është i lakmueshëm sepse pak e kanë. Por sot, kjo përmasë e rrallësisë po humbet. Verë e mirë prodhohet në shumë vende, diamante laboratorikë janë identikë me të vërtetët, dhe tregjet online u japin qasje të gjithëve në veshje, ora apo bileta të shtrenjta.
Rezultati: sendet e luksit nuk duken më të veçantë. Ndaj miliarderët po orientohen drejt përvojave që nuk mund të kopjohen.
Sipas një indeksi të ri të shërbimeve ultra-luksoze, çmimet për evente ekskluzive, nga Super Bowl e deri te darkat në restorante me tre yje Michelin, janë rritur me 90% që nga 2019.
Një natë në Hotel Le Bristol në Paris kushton dyfishin e çmimit të vitit 2019. Pagat e pastrueseve elitare në Palm Beach kanë arritur në 150 mijë dollarë në vit, ndërsa një biletë për Wimbledon apo Met Gala kushton më shumë se dyfish krahasuar me disa vite më parë. Çmimet e menyve në restorante si “Benu” në San Francisko janë rritur me 78% që nga 2015.
Ekspertët theksojnë se vlera e luksit sot lidhet më pak me objektin dhe më shumë me përjashtimin, me faktin që për disa orë, askush tjetër nuk mund të jetë në vendin tënd. Përvoja, më shumë se prona, është bërë simboli i statusit modern.
Kështu, ndërsa shishet e verës humbasin vlerë dhe orët mbeten stok, tregu i përvojave unike — nga darkat private te eventet më të rralla, po shpërthen. Në ekonominë e re të luksit, ajo që ka rëndësi nuk është më çfarë ke, por ku arrin të jesh. /skyweb.al
