Qeveria ka vendosur të rikthejë kompensimin e TVSH-së për fermerët, përmes një skeme të re që synon të lehtësojë barrën fiskale dhe të formalizojë tregun bujqësor.
Sipas projektligjit të paraqitur nga Ministria e Financave, fermerët e pajisur me NIPT që shesin produktet e tyre bujqësore te grumbulluesit, përpunuesit apo agroturizmet do të marrin kompensim 10% të TVSH-së për shitjet e realizuara.
Në këtë skemë nuk përfshihen fermerët që janë subjekt i TVSH-së, ndërsa përfitues do të jenë ata që operojnë me xhiro nën 10 milionë lekë dhe që shesin pa faturë tatimore, por përmes autofaturës që lëshohet nga blerësi në emër të fermerit.
Kjo metodë, sipas relacionit shpjegues, garanton kontroll më të mirë fiskal dhe shmang abuzimet që janë vërejtur në skemat e mëparshme.
Në Shqipëri aktualisht janë rreth 100 mijë fermerë të regjistruar me NIPT, por vetëm 9.875 kanë shitur produktet e tyre gjatë vitit 2024 te 659 përpunues dhe grumbullues.
Me këtë skemë, qeveria synon të zgjerojë bazën e përfituesve dhe të rrisë qarkullimin formal të produkteve bujqësore.
Kompensimi do të kryhet nga administrata tatimore brenda 30 ditëve nga dorëzimi i kërkesës. Fermerët duhet të paraqesin faturat e shitjeve, NIPT-in dhe numrin e llogarisë bankare.
Aplikimet do të bëhen dy herë në vit, deri më 31 dhjetor për periudhën janar-qershor dhe deri më 30 qershor për periudhën korrik-dhjetor.
Sipas Ministrisë së Financave, efekti financiar i skemës në vitin e parë do të jetë 1.5 miliardë lekë, ndërsa norma 10% synon të kompensojë pjesërisht TVSH-në që fermerët paguajnë për inpute si farat, fidanët dhe plehrat kimike.
Ndryshe nga sistemi i dikurshëm që u aplikua deri në vitin 2017, ku TVSH-ja 20% rimbursohej përmes përpunuesve, tani kompensimi do të shkojë drejtëpërdrejt te fermerët. Pas vitit 2019, skema ishte zëvendësuar me subvencione dhe në 2022 norma e kompensimit u ul në 0%.
Vetëm gjatë vitit 2024, 14 mijë fermerë kanë marrë 2.64 miliardë lekë subvencione, ndërsa 31.500 të tjerë kanë përfituar 1.25 miliardë lekë për subvencionin e naftës bujqësore.
Me rikthimin e kësaj skeme, qeveria synon të krijojë një mekanizëm më transparent dhe të qëndrueshëm financiar, duke i dhënë fermerëve stimuj për formalizim dhe rritje prodhimi, ndërsa industrisë përpunuese — stabilitet në zinxhirin e furnizimit. /skyweb.al
