Banka Qendrore Evropiane (BQE) ka nënvizuar rëndësinë e parave CASH si një element kyç i përgatitjes kombëtare për kriza, duke u bërë thirrje qytetarëve të mbajnë një shumë të caktuar në shtëpi për raste urgjente.
Thirrja pason praktikat tashmë të konsoliduara në vende si Holanda, Finlanda dhe Austria, ku familjeve u rekomandohet të kenë 70 deri në 100 euro për person në para fizike.
Programe të ngjashme janë zbatuar edhe nga Suedia dhe Norvegjia.
Argumenti kryesor është se sistemet digjitale të pagesave mund të bien në një moment të papritur.
Raporti i BQE-së thekson se qytetarët duhet të kenë rezerva jo vetëm monetare, por edhe ushqime, ujë dhe ilaçe, të mjaftueshme për të mbijetuar për të paktën 72 orë në rast emergjence.
Këshilla u nxit nga përvojat e fundit me luftën në Ukrainë, pandeminë Covid-19, fatkeqësitë natyrore si zjarret dhe përmbytjet, të cilat kanë ekspozuar dobësitë e Evropës dhe kanë shtuar nevojën për investime në siguri e mbrojtje.
“Paraja është një element kritik i përgatitjes kombëtare për kriza,” thuhet në dokumentin e BQE-së, i cili analizon ndikimet e pandemisë dhe ndërprerjeve të energjisë në Spanjë e Portugali.
Raporti shton se monedha fizike nuk mbulon vetëm nevojat individuale, por shërben si mburojë për qëndrueshmërinë e të gjithë sistemit financiar.
Sipas BQE-së, përdorimi i parave të gatshme rritet dukshëm kur stabiliteti i sistemeve vihet në pikëpyetje, pavarësisht shkallës së digjitalizimit.
Ky fenomen u vu re gjatë pandemisë, kur kërkesa për para’ fizike u rrit me 140 miliardë euro në vetëm dy vjet, krahasuar me një mesatare prej 55 miliardë eurosh në vit përpara krizës.
Rritja ndodhi pavarësisht shpërthimit të pagesave me karta pa kontakt dhe blerjeve online.
BQE paralajmëron se sistemet e parave të gatshme duhet të ndërtohen për të përballuar kriza të rralla, por me pasoja ekstreme.
Politika e reduktimit të degëve bankare dhe bankomatëve, e nxitur nga kosto më të ulëta të pagesave digjitale, po vendos politikëbërësit nën presion për të garantuar akses të barabartë në kartëmonedha dhe monedha për të gjitha familjet evropiane.
Raporti ngre një paradoks të qartë: megjithëse përdorimi i parave të gatshme në jetën e përditshme është në rënie, kërkesa për to rritet fuqishëm sa herë që besimi në sistemin financiar dhe atë digjital tronditet. /skyweb.al
