The Economist
Tregu amerikan i aksioneve po përballet me një nga periudhat më të rrezikshme në historinë e tij moderne.
Një valë paralajmërimesh nga Fondi Monetar Ndërkombëtar, drejtues të bankave më të mëdha botërore dhe investitorë legjendarë që parashikuan krizën e vitit 2008 po sinjalizon mundësinë e një “krashimi” të madh financiar në bursat amerikane.
Sipas The Economist, vlerësimet e kompanive të mëdha teknologjike në tregun amerikan kanë arritur nivele stratosferike, të krahasueshme vetëm me periudhën e “flluskës dotcom” në fillim të viteve 2000.
Indeksi S&P 500 është shtyrë lart nga rritja e jashtëzakonshme e të ashtuquajturve “Shtatë të Mrekullueshmit”, Apple, Microsoft, Nvidia, Alphabet, Amazon, Meta dhe Tesla, duke e çuar raportin mes çmimit dhe fitimeve në një nivel rekord.
Por pas këtij entuziazmi qëndron një realitet i brishtë. Banka JPMorgan Chase paralajmëron se për të justifikuar investimet marramendëse në inteligjencën artificiale (AI), kompanitë amerikane do të duhet të gjenerojnë 650 miliardë dollarë të ardhura vjetore nga AI deri në vitin 2030, ose mbi 400 dollarë për çdo përdorues iPhone në vit.
Një objektiv që shumë ekspertë e konsiderojnë pothuajse të paarritshëm.
Tregjet po përjetojnë një tension të ngjashëm me pragun e krizave të mëparshme. Çdo lëvizje e vogël, si një rënie javore në indeksin Nasdaq, ndez menjëherë spekulime për një shembje të afërt.
Bankierë qendrorë kanë filluar të marrin masa parandaluese, ndërsa fondet e mëdha po pozicionohen për të përfituar nga një rënie e mundshme, një “Big Short” i ri në horizont.
Ekspertët kujtojnë se historia financiare është e mbushur me raste ku teknologjitë revolucionare kanë sjellë flluska të mëdha spekulative përpara se të japin përfitime reale.
Rritja aktuale e bazuar në inteligjencën artificiale mund të ndjekë të njëjtin cikël: ngritje, mbivlerësim dhe shpërthim.
Në këtë klimë pasigurie, tregjet amerikane po qëndrojnë në një ekuilibër të brishtë midis optimizmit për revolucionin teknologjik dhe frikës nga një krizë e re globale që mund të tronditë ekonominë botërore./economist
