Për shekuj me radhë, eksploruesit ëndërronin të arrinin pikën më veriore të Tokës, Polin e Veriut. Përpara se kjo të bëhej realitet në vitin 1926, shumë ekspedita u nisën drejt akullit e errësirës, por pak prej tyre u kthyen gjallë.
Në atë kohë, Polin e Veriut mendohej të ishte një det i hapur, një gropë e madhe ose madje vendlindja e njerëzimit. Gara për ta gjetur ishte lajm botëror. Ishte norvegjezi Roald Amundsen që më 12 maj 1926 arriti për herë të parë në Pol me anijen ajrore Norge, duke zbuluar se aty ndodhej vetëm oqeani Arktik, i mbuluar me akull lundrues, shkruan BBC.
Por përpara triumfit të Amundsenit, shumë të tjerë kishin dështuar me guxim. Svalbardi – arkipelagu i ngrirë midis Norvegjisë dhe Polit, ishte pikënisja e shumicës së ekspeditave. Qysh në shekullin e 17-të, ai njihej për rreziqet e tij vdekjeprurëse. Gjatë shekullit të 19-të, shkencëtarë si Adolf Erik Nordenskiöld provuan të arrinin Polin, por ekspeditat shpesh përfundonin me pengesa të çuditshme, si arratisja e drerëve që tërhiqnin slitën.
Ndër dështimet më të trishtueshme mbetet ekspedita e Andrée-së. Inxhinieri suedez Salomon August Andrée, pas disa fluturimeve të suksesshme me balonë, vendosi të kalonte mbi akullnajat e Arktikut në vitin 1897. Ai dhe shokët e tij u ngritën nga Svalbardi me një balonë hidrogjeni, të veshur me smoking dhe me shampanjë në bord. Por pas ngritjes, ata humbën kontrollin dhe u zhdukën pa gjurmë. Vetëm pas 33 vjetësh, mbetjet e tyre u zbuluan në ishullin Kvitøya. Ditarët e gjetur treguan për rrugëtimin e tyre të dëshpëruar në këmbë mbi akull për më shumë se tre muaj, derisa vdiqën nga uria dhe të ftohtit.
Këto histori dështimesh e sakrificash janë dëshmi e guximit njerëzor përballë së panjohurës. Falë tyre, Amundsen dhe bashkëkohësit e tij arritën më në fund të shkruajnë kapitullin përfundimtar në garën për Polin e Veriut, një ëndërr që u deshën shekuj për t’u bërë realitet. /Skyweb.al
