Nga Skyweb.al
Rivlerësimi i pasurive të paluajtshme po shihet si një faktor që mund të ndryshojë sjelljen e pronarëve në tregun e banesave, pas disa vitesh rritjeje të fortë të çmimeve që i ka mbajtur një pjesë të madhe të stokut te apartamenteve jashtë tregut.
Gjatë viteve të fundit ka patur një rritje të fortë të çmimit të apartamenteve dhe diferenca e madhe mes çmimit të blerjes dhe çmimit të shitjes kishte rritur ndjeshëm barrën e tatimit mbi fitimin për pronarët në momentin e shitjes.
Në shumë raste, kjo ka krijuar një nxitje për të mos shitur, duke kufizuar ofertën reale në treg pavarësisht rritjes së stokut të banesave.
Skema e rivlerësimit me tatim prej 5 për qind mbi diferencën mes çmimit fillestar dhe vlerës së re fiskale ul ndjeshëm këtë barrë, duke krijuar kushte më të favorshme për pronarët që të formalizojnë vlerën e pasurisë dhe të konsiderojnë shitjen.
Në këtë kuptim, rivlerësimi ka potencial të rrisë ofertën në treg, veçanërisht për pronat që kanë qëndruar për vite pa u shitur.
Një faktor shtesë që pritet të ndikojë në sjelljen e pronarëve është tatimi i planifikuar për banesat e dyta dhe të treta gjatë vitit 2026.
Rritja e barrës fiskale për mbajtjen e pronave jo-rezidenciale krijon një stimul ekonomik për t’i nxjerrë ato në treg, duke rritur potencialisht ofertën në segmentin e banesave.
Megjithatë, ndikimi në çmime mbetet i pasigurt. Pritshmëritë për një ulje ekzistojnë, por kërkesa vijon të mbetet e lartë, si nga blerësit vendas ashtu edhe nga investitorët e huaj. Ky faktor kufizon gjasat për një rënie të ndjeshme të çmimeve në afat të shkurtër.
Të dhënat e fundit tregojnë gjithashtu një ngadalësim të sektorit të ndërtimit, i reflektuar në raportimet e Bankës së Shqipërisë për tremujorin e fundit, që sugjerojnë sinjale të para të ngopjes së tregut.
Ky zhvillim mund të kontribuojë në stabilizimin e çmimeve, por jo domosdoshmërisht në një rënie të fortë të tyre.
Në Tiranë vlerësohet se ekziston një stok i konsiderueshëm banesash të pabanuara, me shifra që përmendin mbi 50 mijë apartamente bosh.
Pyetja kryesore është se sa prej tyre do të hyjnë realisht në treg si rezultat i rivlerësimit dhe rritjes së taksimit për pronat e shumëfishta.
Ndikimi final në çmimet e apartamenteve dhe qirave do të varet nga ndërveprimi mes rritjes së ofertës dhe ecurisë së kërkesës. Për momentin, tregu mbetet në një fazë pritjeje, ndërsa efektet konkrete të këtyre politikave pritet të bëhen të dukshme vetëm pas një periudhe disa mujore, në mos pas 2026. /skyweb.al
