Është publikuar në revistën Nature Human Behaviour një studim i ri gjenetik që sjell një nga pasqyrat më të qarta deri më tani mbi origjinën e shqiptarëve. Studimi nxjerr në pah rrënjë të thella në Ballkan dhe një vazhdimësi të pazakontë gjenetike që nga Epoka e Bronzit deri në ditët e sotme.
Një ekip ndërkombëtar studiuesish nga University of Oxford, Tel Aviv University dhe Ohio State University analizoi mbi 6,000 genome të lashta nga Ballkani dhe Euroazia Perëndimore, si dhe 74 genome të reja nga shqiptarë të sotëm. Për analizën u përdorën metoda të avancuara statistikore, përfshirë teknikën “ancient identity-by-descent” (ancIBD), e cila identifikon segmente ADN-je të trashëguara nga paraardhës të përbashkët.
Sipas rezultateve, ndryshe nga pjesë të tjera të Evropës Juglindore që u transformuan nga migrime të mëdha gjatë Antikitetit të Vonë dhe Mesjetës së Hershme, paraardhësit e shqiptarëve të sotëm mbetën relativisht të qëndrueshëm. Terreni malor i rajonit duket se ka shërbyer si një strehë natyrore, duke ruajtur lidhjet gjenetike me popullsitë e lashta të Ballkanit Perëndimor dhe Qendror, që nga Epoka e Hekurit dhe periudha romake.
Leonidas-Romanos Davranoglou, studiues në Muzeun e Historisë Natyrore pranë Universitetit të Oksfordit, theksoi se shqiptarët përfaqësojnë një nga rastet më të qarta të vazhdimësisë gjenetike afatgjatë në Ballkan. Sipas tij, pavarësisht tronditjeve historike, lidhjet me popullsitë e lashta kanë mbetur të forta për mijëra vite.
Kjo vazhdimësi reflektohet edhe në aspektin demografik. Analizat tregojnë se shqiptarët rrjedhin nga një popullsi paraardhëse relativisht e vogël dhe e bashkuar, çka lidhet me izolimin e gjatë dhe rrjedhën e kufizuar të gjeneve nga jashtë.
Bashkëautori Alban Lauka vuri në dukje se ky sinjal gjenetik tregon një popullsi që ka ruajtur stabilitet për periudha të gjata, pavarësisht ndryshimeve të mëdha në rajonet përreth. Ndërsa Gjergj Bojaxhi e cilësoi studimin si një zbulim kyç për historinë shqiptare, duke sugjeruar se komunitete të lidhura me shqiptarët e sotëm kanë qenë të pranishme në jug të Shqipërisë shumë kohë përpara dokumentimit historik.
Studimi përfshin gjithashtu bashkëautorë nga Shqipëria, përfshirë Akademia e Shkencave e Shqipërisë dhe Instituti i Albanologjisë, si dhe bashkëpunëtorë nga vende të tjera si Greqia, Hungaria, Polonia dhe SHBA. Ai bazohet në databazën më të madhe deri më sot të popullatës moderne shqiptare, me mostra nga të gjitha trevat shqiptare dhe analiza të kryera në laboratorë në Gjermani, Itali dhe SHBA. /skyweb.al
