Frika se inteligjenca artificiale do të zhdukë miliona vende pune nuk po konfirmohet nga të dhënat e para reale në Europë dhe Shtetet e Bashkuara. Analizat më të fundit tregojnë se tregu i punës nuk po shkon drejt kolapsit, por drejt një transformimi të thellë, ku disa profesione zëvendësohen, ndërsa të tjera krijohen me ritme të shpejta.
Sipas të dhënave empirike, inteligjenca artificiale po automatizon kryesisht detyrat e përsëritura dhe standarde, por në të njëjtën kohë po krijon kërkesë për role të reja që lidhen me zhvillimin, menaxhimin dhe përdorimin e teknologjive të avancuara.
Ekspertët vlerësojnë se deri në fund të dekadës do të krijohen dhjetëra milionë vende të reja pune, sidomos në fusha si analiza e të dhënave, machine learning dhe zhvillimi i software-ve. Në këtë tranzicion, arsimi dhe rikualifikimi profesional po konsiderohen faktorët më kritikë për përshtatjen e fuqisë punëtore.
Një nga argumentet kryesore në favor të inteligjencës artificiale lidhet me rritjen e produktivitetit. Sipas analizave ekonomike, sa më shumë të prodhohet me më pak burime, aq më shumë rritet hapësira për paga më të larta, investime dhe konsum.
Parashikimet tregojnë se ndikimi i AI në ekonominë globale pritet të matet në triliona dollarë në vitet e ardhshme, ndërsa kompanitë europiane që kanë integruar teknologjinë raportojnë rritje të ndjeshme të produktivitetit.
Megjithatë, përfitimet nuk po shpërndahen në mënyrë të barabartë. Kompanitë e mëdha dhe të organizuara po përfitojnë më shumë, ndërsa bizneset e vogla po hasin vështirësi në përshtatje, duke rritur diferencat në treg.
Ndikimi më i ndjeshëm deri tani po shihet tek punonjësit e rinj, kryesisht grupmosha 22 deri në 27 vjeç, të cilët zakonisht mbajnë pozicione fillestare që automatizohen më lehtë. Kjo kategori ka shënuar rritjen më të madhe të papunësisë në profesionet me ekspozim të lartë ndaj AI.
Përtej kësaj grupmoshe, tregu i punës po tregon rezistencë dhe nuk ka sinjale për një tronditje të përgjithshme të punësimit.
Një tjetër element që po krijon shqetësim është mënyra sesi kompanitë komunikojnë strategjitë e tyre. Referencat për shkurtime vendesh pune për shkak të inteligjencës artificiale po bëhen më të shpeshta sesa njoftimet për krijimin e roleve të reja, duke shtuar klimën e pasigurisë.
Megjithatë, historia e revolucioneve teknologjike të mëparshme sugjeron se tregu i punës zakonisht nuk zvogëlohet, por ristrukturohet. Nga Revolucioni Industrial te epoka digjitale, çdo valë teknologjike ka eliminuar profesione të caktuara, por ka krijuar sektorë të rinj dhe më shumë vende pune në afatgjatë.
Ekspertët besojnë se inteligjenca artificiale po ndjek të njëjtën logjikë. Ajo nuk po e zhduk punën, por po e ridimensionon atë, duke ndryshuar aftësitë që kërkohen dhe mënyrën sesi funksionon ekonomia moderne.
