Shqipëria po krijon bazën ligjore për emetimin e një monedhe digjitale kombëtare. Projektligji i ri “Për Bankën e Shqipërisë” përcakton se kartëmonedhat, monedhat metalike dhe monedha digjitale “Lek” do të kenë kurs ligjor në të gjithë vendin dhe do të pranohen për shlyerjen e detyrimeve publike dhe private.
Sipas draftit që ka parë skyweb.al, Banka e Shqipërisë do të ketë të drejtën ekskluzive për emetimin e Lekut digjital, njësoj si për kartëmonedhat dhe monedhat metalike. Ajo do të përcaktojë sasinë, mënyrën e prodhimit, hedhjen në qarkullim dhe tërheqjen e tij.
LIGJI/ Qeveria u heq bankave “monopolin” e pagesave, hapet rruga edhe për institucionet jobankare
Projektligji nuk cakton një datë për daljen e Lekut digjital dhe as mënyrën se si do të përdoret nga qytetarët. Ai vetëm krijon bazën që Banka e Shqipërisë ta emetojë në të ardhmen.
Ligji i ri forcon gjithashtu pavarësinë e Bankës së Shqipërisë nga qeveria dhe institucionet e tjera shtetërore.
Banka qendrore nuk do të lejohet t’i japë qeverisë, bashkive apo subjekteve të tjera publike kredi, overdraft, linja krediti ose forma të tjera financimi.
Ajo nuk mund të blejë drejtpërdrejt në tregun primar borxhin e emetuar nga qeveria, përveç disa rasteve të kufizuara që lidhen me riinvestimin e titujve ekzistues.
Banka e Shqipërisë mund të vazhdojë të mbajë llogaritë e qeverisë dhe të kryejë pagesa për të, por vetëm brenda shumave që ndodhen realisht në këto llogari.
Projektligji ndalon gjithashtu që drejtuesit dhe punonjësit e Bankës së Shqipërisë të marrin udhëzime nga qeveria ose subjekte të tjera. Institucionet shtetërore janë të detyruara të respektojnë pavarësinë e saj.
Një pjesë e posaçme e ligjit përgatit Bankën e Shqipërisë edhe për anëtarësimin e vendit në Bashkimin Evropian dhe kalimin e ardhshëm nga Leku te euro.
Pas anëtarësimit në BE, Banka e Shqipërisë do të bëhet pjesë e Sistemit Evropian të Bankave Qendrore. Ndërsa pas adoptimit të euros, ajo do të veprojë në kuadër të Eurosistemit dhe do të zbatojë vendimet e Bankës Qendrore Evropiane.
Kjo do të thotë se politika monetare nuk do të përcaktohet më vetëm në Tiranë, por si pjesë e sistemit të përbashkët të euros.
Megjithatë, fundi i Lekut nuk është i menjëhershëm. Dispozitat për euron do të zbatohen vetëm pasi Shqipëria të anëtarësohet në BE dhe të përmbushë kushtet për adoptimin e monedhës së përbashkët. /skyweb.al
