Çdo specie mushkonjash ka “tipin” e saj, sipas një studimi të publikuar në revistën iScience, i cili testoi tërheqjen e tre llojeve të mushkonjave — mushkonjës së etheve të verdha (Aedes aegypti), mushkonjës tigër aziatike (Aedes albopictus) dhe mushkonjës së shtëpive jugore (Culex quinquefasciatus) ndaj 119 personave në Miami, Florida.
Mushkonjat i gjejnë njerëzit përmes një kombinimi sinjalesh, duke përfshirë dioksidin e karbonit, erën e trupit, nxehtësinë, lagështinë dhe sinjalet vizuale. Vetë aroma njerëzore është një përzierje jashtëzakonisht komplekse kimike, që përmban qindra përbërës të paqëndrueshëm. Ndryshimet në këta përbërës — disa prej të cilëve prodhohen ose modifikohen nga bakteret që jetojnë në lëkurë — mund t’i ndihmojnë mushkonjat të dallojnë një person nga tjetri.
Studiuesit zbuluan se disa njerëz ishin shumë tërheqës për më shumë se një specie mushkonjash, por asnjë person në studim nuk ishte ndër më tërheqësit për të treja speciet. Me fjalë të tjera, fakti që një person ishte veçanërisht tërheqës për një specie nuk do të thoshte domosdoshmërisht se ishte po aq tërheqës edhe për një specie tjetër.
“Kur filluam studimin, nuk prisnim që speciet të preferonin njerëz të ndryshëm,” tha Kaylee Marrero, autorja kryesore e studimit. “Fakti që secila specie kishte një ‘firmë’ të veçantë mikrobiale, të cilën e përdor si sinjal, ishte diçka që më befasoi shumë.”
Mushkonja e etheve të verdha tregoi një preferencë të lehtë për pjesëmarrësit meshkuj dhe u lidh me modele të veçanta të përbërësve të paqëndrueshëm dhe baktereve të lëkurës. Ndërkohë, mushkonja tigër aziatike tërhiqej nga nivele më të larta të ketoneve dhe nga përbërës të paqëndrueshëm me origjinë bimore, të cilët sekretohen natyrshëm nga lëkura. Mushkonja e shtëpive jugore është aktive gjatë natës dhe tërhiqej nga ekosistemi mikroskopik i baktereve, kërpudhave dhe mikrobeve që jetojnë natyrshëm në lëkurën e njerëzve.
Kuptimi i sinjaleve që tërheqin specie të ndryshme mushkonjash mund t’i ndihmojë shkencëtarët të zhvillojnë strategji më të synuara kundër sëmundjeve që përhapen nga mushkonjat, duke përfshirë dengën, Zikën, ethet e verdha dhe virusin e Nilit Perëndimor.
“Izolimi i përbërësve të erës njerëzore që tërheqin ose largojnë mushkonjat mund të çojë në strategji të reja për luftimin e sëmundjeve të transmetuara nga vektorët,” tha Matthew DeGennaro, neurogjenetist që drejton ekipin kërkimor dhe Institutin e Shkencave Biomolekulare në FIU, universiteti shtetëror i Miamit.
Tre speciet e testuara në këtë studim nuk kanë të njëjtën rëndësi për Evropën.
Mushkonja tigër aziatike është tashmë e përhapur në pjesë të mëdha të Evropës dhe është e pranishme në Austri, Belgjikë, Bullgari, Kroaci, Qipro, Francë, Gjermani, Greqi, Hungari, Itali, Maltë, Portugali, Rumani, Sllovaki, Slloveni dhe Spanjë, ndërsa vazhdon të zgjerojë territorin e saj. Sipas ECDC, kjo mushkonjë “ka përjetuar një zgjerim dramatik global të lehtësuar nga aktivitetet njerëzore” dhe, për shkak të ndryshimeve klimatike, pritet “të vazhdojë të jetë një specie invazive e suksesshme që do të përhapet përtej kufijve të saj aktualë gjeografikë”.
Mushkonja e etheve të verdha ka një shpërndarje shumë më të kufizuar në Evropë, sipas ECDC. Ndërkohë, mushkonja e shtëpive jugore përgjithësisht mungon në Evropën kontinentale, pasi preferon rajonet tropikale dhe subtropikale.
Studiuesit theksojnë se studimi u krye në kushte laboratorike dhe nuk tregon se një person i caktuar do të pickohej domosdoshmërisht më shumë nga mushkonjat në jetën reale. Ata thonë se do të nevojiten studime në terren për të përcaktuar se sa përputhen renditjet e tërheqjes të vërejtura në laborator me sjelljen reale të mushkonjave gjatë pickimit.
