Çmimi i gazit në Europë është rritur me rreth 120% që nga fillimi i vitit 2026, ndërsa kontinenti po hyn në muajt e ftohtë me rezervat më të ulëta se zakonisht dhe me rreziqe të shtuara për furnizimin.
Kontratat TTF në Holandë, që shërbejnë si referenca kryesore për çmimin e gazit në Europë, arritën rreth 63.7 euro për megavat-orë më 18 gusht.
Arsyeja kryesore është se Europa po konsumon më shumë gaz pikërisht në periudhën kur normalisht duhet ta ruajë atë për dimër.
Valët e të nxehtit kanë rritur përdorimin e energjisë elektrike për kondicionim, ndërsa thatësira dhe temperaturat e larta kanë ulur prodhimin nga hidrocentralet dhe centralet bërthamore. Për të mbuluar mungesën, po përdoren më shumë termocentrale me gaz.
Kjo do të thotë se një pjesë e gazit që duhej të shkonte në depozita po konsumohet që tani.
Problemet janë shtuar edhe nga ana e furnizimit. Ngushtica e Hormuzit mbetet praktikisht e mbyllur, ndërsa Norvegjia ka zgjatur ndërprerjet në disa fusha prodhuese të gazit.
Për pasojë, më 1 gusht, rezervat e gazit në Europë ishin vetëm 57.1% të mbushura, niveli më i ulët i regjistruar për këtë periudhë të vitit.
BE synon që depozitat të mbushen deri në 90% përpara dimrit, por këtë vit arritja e objektivit po bëhet më e vështirë dhe më e kushtueshme.
Europa është më pak e varur nga gazi se disa vite më parë. Konsumi është ulur me rreth 15%-20% krahasuar me vitin 2021, janë shtuar burimet e rinovueshme dhe kapacitetet për importin e gazit të lëngshëm LNG.
Megjithatë, një dimër i ftohtë mund ta ndryshojë shpejt situatën. Temperaturat e ulëta rrisin ndjeshëm kërkesën për ngrohje dhe, me depozitat në nivele të ulëta, vendet europiane do të duhet të blejnë më shumë gaz nga tregu ndërkombëtar me çmime më të larta.
Oxford Economics vlerëson se çmimi mesatar i gazit mund të qëndrojë pranë 60 euro/MWh gjatë fundit të vitit 2026 dhe fillimit të 2027.
Shtrenjtimi i gazit mund të ndikojë më pas edhe në faturat e familjeve dhe në inflacion, pasi çmimet e larta të energjisë kalojnë gradualisht te konsumatorët.
Nëse kjo ndodh, presioni mund të shtohet edhe mbi Bankën Qendrore Europiane, e cila mund të detyrohet të mbajë normat e interesit më të larta për të frenuar inflacionin.
Pra, problemi kryesor për Europën nuk është vetëm se gazi është shtrenjtuar, por se po afrohet dimri me rezerva të ulëta, furnizim të pasigurt dhe shumë pak hapësirë për një tjetër goditje në tregun e energjisë. /euronews.com
