• Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
  • Kush jemi ne
  • Politika e Privatësisë
E shtunë, 21 Nëntor, 2026
  • Hyr
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
Kreu Ekonomi

“Metoda e milingonave”, si një sjellje e thjeshtë e insekteve u kthye në algoritëm të Inteligjencës Artificiale

SkyWeb Nga SkyWeb
21 Gusht, 2026
në Ekonomi, Kryesore
A A
“Metoda e milingonave”, si një sjellje e thjeshtë e insekteve u kthye në algoritëm të Inteligjencës Artificiale
Share on FacebookShare on WhatsApp

Milingonat kanë një tru të vogël dhe veprojnë pa një drejtues qendror, por mënyra se si ato bashkëpunojnë për të gjetur rrugën më të shkurtër drejt ushqimit ka frymëzuar një nga teknikat më interesante të inteligjencës artificiale.

Bëhet fjalë për algoritmin ACO – Ant Colony Optimization, një metodë kompjuterike që përdoret për gjetjen e rrugëve dhe zgjidhjeve më efikase në transport, telekomunikacion, logjistikë, planifikim dhe madje në projektimin e rrjeteve hekurudhore.

Ideja buron drejtpërdrejt nga mënyra se si sillen milingonat në natyrë. Kur dalin nga foleja në kërkim të ushqimit, ato eksplorojnë fillimisht rrugë të ndryshme. Gjatë kthimit lënë pas një gjurmë kimike të quajtur feromon, të cilën milingonat e tjera mund ta ndjekin.

Rrugët më të shkurtra përshkohen më shpesh dhe, për pasojë, gjurma e feromonit forcohet më shpejt. Ndërkohë, gjurmët në rrugët më pak efikase gradualisht zhduken. Me kalimin e kohës, pothuajse e gjithë kolonia përqendrohet te rruga më e shpejtë drejt ushqimit.

E gjithë kjo ndodh pa një “komandant” që t’u tregojë milingonave se cilën rrugë duhet të zgjedhin.

Sipas Marco Dorigo, bashkëdrejtues i laboratorit të inteligjencës artificiale në Université Libre de Bruxelles, ky mekanizëm tregon se vendimmarrja kolektive efikase mund të funksionojë edhe pa kontroll qendror.

“Milingonat kanë aftësi të kufizuara, por së bashku mund të zgjidhin probleme komplekse koordinimi”, është përfundimi që qëndron në themel të kësaj metode.

Nga kjo sjellje lindi algoritmi ACO. Në vend që një sistem kompjuterik të përpiqet të gjejë menjëherë zgjidhjen perfekte, ai provon alternativa të ndryshme. Zgjidhjet që funksionojnë më mirë “forcohen”, ndërsa ato më pak efikase humbasin gradualisht rëndësinë.

Në fund, sistemi konvergon drejt alternativës më të mirë.

Parimi është përdorur për probleme ku ekzistojnë shumë kombinime të mundshme, si përcaktimi i rrugëve të transportit, shpërndarja e ngarkesave, organizimi i orareve, projektimi i rrjeteve hekurudhore apo menaxhimi i trafikut të të dhënave.

Dorigo dhe studiuesi Gianni Di Caro zhvilluan gjithashtu sistemin AntNet, i cili imiton mënyrën se si milingonat përdorin feromonet për të gjetur rrugët më efikase.

Në një rrjet telekomunikacioni, “milingonat” zëvendësohen nga agjentë virtualë që eksplorojnë rrugët e ndryshme të transmetimit të informacionit. Rrugët që rezultojnë më të shpejta dhe më efikase favorizohen nga sistemi, ndërsa ato më të dobëta braktisen gradualisht.

Në thelb, metoda e milingonave mbështetet mbi një ide tepër të thjeshtë: nuk është gjithmonë e nevojshme ta njohësh zgjidhjen perfekte që në fillim. Mjafton të provosh alternativa, të shohësh se çfarë funksionon dhe të përforcosh gradualisht zgjedhjet më efikase.

Një mekanizëm që natyra e përdor prej miliona vitesh është kthyer kështu në një mjet të inteligjencës artificiale për zgjidhjen e disa prej problemeve më komplekse të botës moderne.

Etiketat: milingonat
Artikulli para

Si të pijmë ujë! Gabimi që bëjnë të gjithë

Artikulli pas

Hermès Birkin po humbet ekskluzivitetin?

SkyWeb

SkyWeb

Nga Kategoria

“S’mund të hiqen njerëzit nga puna se nuk i bëjnë like lalit”, Rama paralajmërim drejtorët e bashkisë: Nuk do të tolerohen ata që zbatojnë vendimet e Veliajt
Aktualitet

“S’mund të hiqen njerëzit nga puna se nuk i bëjnë like lalit”, Rama paralajmërim drejtorët e bashkisë: Nuk do të tolerohen ata që zbatojnë vendimet e Veliajt

21 Nëntor, 2026
FMN paralajmëron rreziqe fiskale, rekomandon avancim të reformës për taksën e pronës
Ekonomi

FMN kërkon rritjen e interesave dhe ndryshimin e moshës së pensionit, paralajmëron qeverinë për buxhetin e vitit 2027

21 Nëntor, 2026
Panik në tregje, zhduken 9 trilionë dollarë nga vlera e aksioneve! Frika nga flluska e inteligjencës artificiale trondit tregjet
Ekonomi

Panik në tregje, zhduken 9 trilionë dollarë nga vlera e aksioneve! Frika nga flluska e inteligjencës artificiale trondit tregjet

20 Nëntor, 2026
Një familje e madhe, simboli i ri pasurisë
Ekonomi

Një familje e madhe, simboli i ri pasurisë

20 Nëntor, 2026
Fation Shehu në krye të Doganave, një shans për t’u dhënë fund “grupeve me uniformë” që “rruanin” bizneset 
Ekonomi

Fation Shehu në krye të Doganave, një shans për t’u dhënë fund “grupeve me uniformë” që “rruanin” bizneset 

20 Nëntor, 2026
Vaji i ullirit nën kosto, fermerët rrezikojnë prodhimin, kërkohet ndërhyrje e qeverisë
Ekonomi

Vaji i ullirit nën kosto, fermerët rrezikojnë prodhimin, kërkohet ndërhyrje e qeverisë

20 Nëntor, 2026
Artikulli pas
Hermès Birkin po humbet ekskluzivitetin?

Hermès Birkin po humbet ekskluzivitetin?

Të Përzgjedhura

Nuk janë pjesë estetike, për çfarë shërbejnë këto zgjatime vertikale në krahët e avionëve
Aviacion

Nuk janë pjesë estetike, për çfarë shërbejnë këto zgjatime vertikale në krahët e avionëve

Nga SkyWeb
8 Janar, 2026
0

Nësë shikoni nga dritarja e një avioni do të vini re se majat e krahëve janë të lakuara dhe të...

Lexo të plotë
Pse polakët jetojnë më pak se evropianët e tjerë?

Pse polakët jetojnë më pak se evropianët e tjerë?

7 Tetor, 2026
Rama dhe Balluku me fermerët në Myzeqe: Zona mbetet shtylla e bujqësisë, theksi te bashkimi dhe subvencionet

Rama dhe Balluku me fermerët në Myzeqe: Zona mbetet shtylla e bujqësisë, theksi te bashkimi dhe subvencionet

11 Prill, 2026
Tallava, salçiçe pule dhe dronë me drita mqs erdhi vera: Vangjel Tavo hap sezonin e tenderëve të qejfit dhe tarafeve në Himarë, a do të rishfaqen prodhuesit e patateve nga Buçimasi?

Tallava, salçiçe pule dhe dronë me drita mqs erdhi vera: Vangjel Tavo hap sezonin e tenderëve të qejfit dhe tarafeve në Himarë, a do të rishfaqen prodhuesit e patateve nga Buçimasi?

9 Prill, 2026
Kina vendos tarifa  të reja për produktet e qumështit nga BE

Kina vendos tarifa të reja për produktet e qumështit nga BE

12 Shkurt, 2026

Të Fundit

Nga tabu në traditë, zakoni italian i fshirjes së salcës në pjatë me bukë kthehet në ritual

Nga tabu në traditë, zakoni italian i fshirjes së salcës në pjatë me bukë kthehet në ritual

21 Nëntor, 2026
Peshk dhe vezë në tavolinën e punës? Debatet dhe rregullat e pashkruara të drekës në zyrë

Peshk dhe vezë në tavolinën e punës? Debatet dhe rregullat e pashkruara të drekës në zyrë

21 Nëntor, 2026
Vetmia e gjatë rrit rrezikun e demencës, zbulon studimi i ri

Vetmia e gjatë rrit rrezikun e demencës, zbulon studimi i ri

21 Nëntor, 2026
Presidenti Begaj: Pa gjuhë shqipe nuk ka atdhe, nuk ka Shqipëri, nuk ka shqiptari!

Presidenti Begaj: Pa gjuhë shqipe nuk ka atdhe, nuk ka Shqipëri, nuk ka shqiptari!

21 Nëntor, 2026
SkyWeb.al

Info

Skyweb.al është media online me profil ekonomik, e fokusuar në lajme të thelluara mbi ekonominë, financat, biznesin, turizmin dhe aviacionin civil.

Kontakt

Email: info@skyweb.al

NIPT: M51916003M

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Mirësevini!

Hyni në llogarinë tuaj.

Keni harruar fjalëkalimin?

Riktheni fjalëkalimin

Ju lutem shkruani username ose email

Hyr