Krimi në Shqipëri po ndryshon fytyrë. Nga vjedhjet klasike dhe dhuna në rrugë, një pjesë e shqiptarëve duket se kanë kaluar në “arenën” e re të krimit: botën online.
Të dhënat më të fundit të publikuara nga INSTAT për vitin 2024 flasin qartë – ndërsa numri i përgjithshëm i veprave penale ka shënuar një rënie të lehtë, krimet kibernetike, përndjekjet online dhe vjedhjet përmes abuzimit të detyrës janë në rritjem shkruan skyweb.al.
Një shifër e thjeshtë tregon tendencën: mbi 32 mijë vepra penale janë evidentuar këtë vit, 3.5% më pak se një vit më parë. Por nëse hyjmë në detaje, kuptojmë se rënia ka ndodhur te vjedhjet klasike, vrasjet me armë zjarri dhe incidentet e dhunshme fizike.
Ndërkohë, krimet që ndodhin përmes kompjuterit dhe internetit kanë marrë hov.
Për herë të parë, krimet kibernetike listohen si një kategori që po shtohet dhe, ndryshe nga epoka e “grabitjeve klasike”, sot vjedhjet më të sofistikuara bëhen nga tastiera dhe jo me thikë në dorë.
Në të njëjtën kohë, një tjetër fenomen shqetësues është shfaqur: përndjekjet, shumë prej të cilave ndodhin përmes rrjeteve sociale, janë gjithashtu në rritje. Dhuna fizike po i lë vendin dhunës psikologjike dhe ndonjëherë mjafton një celular për të terrorizuar dikë.
Një tjetër shenjë që e konfirmon ndryshimin e realitetit është rritja e numrit të procedimeve penale për pastrim parash, një tregues i qartë se krimi nuk është më vetëm i dhunshëm, por edhe financiar dhe i organizuar.
Edhe në sistemin e drejtësisë ka ndryshime: më pak të burgosur, por më shumë procedime të pezulluara dhe pushime çështjesh – një tregues që sistemi nuk po ndjek më me intensitet veprat penale klasike, por ka filluar të përplaset me lloje të reja kriminaliteti, për të cilat ndoshta nuk është ende i përgatitur.
Në këtë panoramë të re, një gjë është e sigurt: krimi po evoluon më shpejt sesa mekanizmat e kontrollit dhe ndëshkimit, duke e bërë betejën për rend dhe drejtësi më të komplikuar se kurrë më parë. /skyweb.al
