• Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
  • Kush jemi ne
  • Politika e Privatësisë
E mërkurë, 11 Nëntor, 2026
  • Hyr
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
Kreu Aviacion

Pse dritaret e avionëve janë të rrumbullakosura? Tragjedia që ndryshoi sigurinë ajrore

SkyWeb Nga SkyWeb
19 Shtator, 2026
në Aviacion
A A
Pse dritaret e avionëve janë të rrumbullakosura? Tragjedia që ndryshoi sigurinë ajrore
Share on FacebookShare on WhatsApp

Dritaret e avionëve nuk janë katrore apo drejtkëndore, por kanë qoshe të rrumbullakosura. Kjo formë nuk është zgjedhur për estetikë, por për të mbrojtur strukturën e avionit gjatë fluturimit.

Nga pikëpamja mekanike, çdo dritare është një hapje në trupin e avionit. Struktura përreth saj duhet të përballojë dhe të shpërndajë forcat që krijohen nga ndryshimi i presionit.

Në lartësinë rreth 35 mijë këmbë, ose mbi 10 kilometra, presioni jashtë avionit është shumë më i ulët se ai brenda kabinës. Për këtë arsye, trupi i avionit sillet si një enë metalike nën presion.

Sa herë që avioni ngrihet, struktura ngarkohet nga diferenca e presionit. Kur avioni ulet, ngarkesa zvogëlohet. Përsëritja e mijëra cikleve të tilla mund të shkaktojë lodhjen e metalit.

Nëse dritaret do të kishin qoshe të mprehta, forcat do të përqendroheshin pikërisht në këto pika. Me kalimin e kohës, aty mund të krijoheshin çarje të vogla, të cilat do të zgjeroheshin në çdo fluturim.

Qoshet e rrumbullakosura mundësojnë që ngarkesa të shpërndahet gradualisht rreth hapjes. Ato nuk e eliminojnë forcën, por shmangin përqendrimin e saj në një pikë të vetme.

Mësimi më i rëndësishëm erdhi gjatë viteve 1950, me avionin britanik “de Havilland Comet”, avioni i parë reaktiv i pasagjerëve që hyri në shërbim të rregullt tregtar.

“Comet” kreu fluturimin e parë komercial në vitin 1952 dhe përfaqësonte një revolucion, pasi fluturonte më lart dhe më shpejt se avionët me helikë.

Por më 10 janar 1954, avioni i kompanisë BOAC me regjistrim G-ALYP u shpërbë në ajër mbi Detin Mesdhe, pak pasi ishte nisur nga Roma.

Vetëm tre muaj më vonë, më 8 prill, një tjetër avion “Comet” u shpërbë pranë Napolit, duke shkaktuar vdekjen e 21 personave. Pas aksidentit të dytë, e gjithë flota u ndalua nga fluturimet.

Hetimi zbuloi se problemi nuk lidhej me motorët apo gabimet e pilotëve, por me lodhjen e metalit dhe përqendrimin e forcave rreth hapjeve në trupin e avionit.

Megjithatë, pretendimi se aksidentet u shkaktuan drejtpërdrejt nga dritaret katrore është një version i thjeshtuar i historisë.

Hetuesit konstatuan se çarjet fillestare në aksidentet fatale lidheshin veçanërisht me hapjet pothuajse katrore të antenave ADF në pjesën e sipërme të trupit të avionit dhe jo drejtpërdrejt me dritaret e pasagjerëve.

Tragjeditë treguan se industria e aviacionit nuk e kishte kuptuar ende plotësisht ndikimin që mijëra cikle presioni mund të kishin mbi një strukturë metalike.

Pas aksidenteve, trupat e avionëve u përforcuan, dritaret dhe hapjet e tjera u ridizenjuan, ndërsa testet për lodhjen e metalit u bënë pjesë themelore e certifikimit të çdo avioni.

Prandaj, qoshet e rrumbullakosura që shohim sot janë më shumë se një hollësi projektimi. Ato janë rezultat i një prej mësimeve më të dhimbshme në historinë e aviacionit dhe një element i rëndësishëm i sigurisë së çdo fluturimi. /skyweb.al

Etiketat: avione
Artikulli para

Sa ditë duhet të punosh për të blerë një iPhone? Shqipërisë i duhen 47 ditë, Zvicrës vetëm 7

Artikulli pas

“The Independent”: Shqipëria jashtë EES, avantazh për turistët që duan të shmangin kontrollet e reja kufitare

SkyWeb

SkyWeb

Nga Kategoria

Çfarë po ndodh mbi Atlantik dhe pse avionët që vijnë nga Amerika kapen në “tejkalim shpejtësie”?
Aviacion

Çfarë po ndodh mbi Atlantik dhe pse avionët që vijnë nga Amerika kapen në “tejkalim shpejtësie”?

9 Nëntor, 2026
Teknologjia e jashtëzakonshme pas motorëve të avionëve, si prodhohen fletët e turbinave që sfidojnë ligjet e natyrës
Aviacion

Teknologjia e jashtëzakonshme pas motorëve të avionëve, si prodhohen fletët e turbinave që sfidojnë ligjet e natyrës

8 Nëntor, 2026
Ryanair ndryshon rregullat pas presionit nga autoritetet britanike: Prindërit do të ulen falas pranë fëmijëve në avion
Aviacion

Ryanair ndryshon rregullat nga 10 nëntori, kujdes me check-in në Aeroportin e Tiranës se mund të humbisni fluturimin!

7 Nëntor, 2026
Ministri Karakaçi vlerëson zgjerimin e Wizz Air në Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës
Aktualitet

Ministri Karakaçi vlerëson zgjerimin e Wizz Air në Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës

7 Nëntor, 2026
Wizz Air zgjeron praninë në Shqipëri: Shton avionin e 15-të dhe rrit kapacitetin në 9 milionë ndenjëse në vitin 2027
Aviacion

Wizz Air zgjeron praninë në Shqipëri: Shton avionin e 15-të dhe rrit kapacitetin në 9 milionë ndenjëse në vitin 2027

6 Nëntor, 2026
U zgjidh kontrata pas sherrit mes koncenesionarëve, Karakaçi tregon çfarë ndodh tani me Aeroportin e Vlorës
Aviacion

U zgjidh kontrata pas sherrit mes koncenesionarëve, Karakaçi tregon çfarë ndodh tani me Aeroportin e Vlorës

6 Nëntor, 2026
Artikulli pas
“The Sun”: Pse Shqipëria është destinacioni turistik me rritjen më të shpejtë në Europë? Plazhe si në Maldive dhe pushime super të lira

“The Independent”: Shqipëria jashtë EES, avantazh për turistët që duan të shmangin kontrollet e reja kufitare

Të Përzgjedhura

Biznesi do paqe dhe jo luftë, pse Trump pezulloi operacionin për hapjen me forcë të Gjirit të Hormuzit
Ekonomi

Biznesi do paqe dhe jo luftë, pse Trump pezulloi operacionin për hapjen me forcë të Gjirit të Hormuzit

Nga SkyWeb
6 Maj, 2026
0

Vendimi i Presidentit të SHBA, Donald Trump, për të pezulluar përkohësisht operacionin “Project Freedom” në Ngushticën e Hormuzit nuk sinjalizon...

Lexo të plotë
Pse nuk duhet të konsumoni ushqim pas orës 22.00?

Pse nuk duhet të konsumoni ushqim pas orës 22.00?

5 Mars, 2026
A ia vlen të shpenzohet shumë për inteligjencën artificiale?

A ia vlen të shpenzohet shumë për inteligjencën artificiale?

27 Nëntor, 2025
Shtrenjtimi i karburanteve nuk është asgjë, kriza reale nis tani

Shtrenjtimi i karburanteve nuk është asgjë, kriza reale nis tani

20 Mars, 2026
INVESTIGIMI/ Bastet pushtojnë qytetet: Kush organizon tregun e miliardave, roli i policisë, “peshkaqenët” dhe “cironkat”

Kumari, si do të bëhet identifikimi i çdo bastexhiu në Shqipëri

23 Prill, 2026

Të Fundit

Pavarësisht rritjes së shpejtë, Shqipëria ka ende ekonominë më pak të kredituar në rajon

Pavarësisht rritjes së shpejtë, Shqipëria ka ende ekonominë më pak të kredituar në rajon

11 Nëntor, 2026
Ujësjellësi i Kamzës, një “piramidë” e falimentuar: Dy në tre litra ujë nuk faturohen, Rakip Suli e ktheu në “çerdhe” punësimi

Ujësjellësi i Kamzës, një “piramidë” e falimentuar: Dy në tre litra ujë nuk faturohen, Rakip Suli e ktheu në “çerdhe” punësimi

11 Nëntor, 2026
Kush e ka fajin për qumështin me aflatoksinë? Blegtorët: Nuk i bien dot gomarit, i bien samarit!

Kush e ka fajin për qumështin me aflatoksinë? Blegtorët: Nuk i bien dot gomarit, i bien samarit!

11 Nëntor, 2026
Shpallet lufta Rama-Veliaj! Nga ultimatumi i kryeministrit dhe nxjerrja e “sekretit” prej kryebashkiakut. Çfarë ndodhi një natë me shi në qeli…

Luftë në PS, Veliaj “tund” bisedën e përgjuar me Toni Gogun në burg: Hetoni Ramën!

11 Nëntor, 2026
SkyWeb.al

Info

Skyweb.al është media online me profil ekonomik, e fokusuar në lajme të thelluara mbi ekonominë, financat, biznesin, turizmin dhe aviacionin civil.

Kontakt

Email: info@skyweb.al

NIPT: M51916003M

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Mirësevini!

Hyni në llogarinë tuaj.

Keni harruar fjalëkalimin?

Riktheni fjalëkalimin

Ju lutem shkruani username ose email

Hyr