Mijëra fermerë në të gjithë vendin rrezikojnë të humbasin kompensimin prej 10% të shitjeve, si pasojë e vendimit të qeverisë për të ulur pragun e regjistrimit në TVSH nga 10 milionë në 5 milionë lekë, duke nisur nga janari i vitit 2027.
Ndryshimi i parashikuar në paketën fiskale pritet të ketë pasoja të drejtpërdrejta për fermerët që realizojnë një qarkullim vjetor mbi 5 milionë lekë, të cilët deri më tani kanë qëndruar jashtë skemës së TVSH-së dhe kanë përfituar kompensimin e posaçëm për prodhimin bujqësor.
Sipas legjislacionit në fuqi, fermerët që nuk janë të regjistruar për TVSH përfitojnë një kompensim të barabartë me 10% të vlerës së shitjeve të produkteve të tyre bujqësore. Kjo skemë synon të kompensojë një pjesë të TVSH-së që fermerët paguajnë gjatë blerjes së mallrave dhe shërbimeve të nevojshme për aktivitetin prodhues.
Por përfitimi është i kushtëzuar me nivelin e qarkullimit vjetor. Fermerët që tejkalojnë pragun e regjistrimit në TVSH nuk mund të vazhdojnë të përfitojnë nga kjo skemë e posaçme kompensimi.
Për rrjedhojë, përgjysmimi i pragut nga 10 në 5 milionë lekë rrezikon të përjashtojë nga kompensimi fermerët që realizojnë shitje vjetore ndërmjet këtyre dy vlerave.
Paralajmërimi vjen nga ish-drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, Artur Papajani, i cili kritikon ndryshimin fiskal dhe argumenton se masa mund të dëmtojë financiarisht fermerët, duke krijuar njëkohësisht stimuj për informalitet.
“Kompensimi i jepet fermerit me dorën e djathtë dhe i merret me të majtën!”, shkruan Papajani në reagimin e tij.
Sipas ekspertit, ndryshimi krijon një situatë paradoksale, pasi fermerët që investojnë për të shtuar kapacitetet prodhuese dhe për të rritur shitjet mund të humbasin të drejtën e kompensimit pikërisht si rezultat i zgjerimit të aktivitetit.
Papajani paralajmëron gjithashtu se ulja e pragut mund t’i shtyjë një pjesë të fermerëve të shmangin deklarimin e plotë të shitjeve, në mënyrë që të qëndrojnë nën kufirin prej 5 milionë lekësh.
Një nga pasojat e mundshme, sipas tij, është moslëshimi ose mospranimi i faturave për transaksionet me blerësit e regjistruar në TVSH, duke dëmtuar formalizimin e tregut bujqësor.
“Nga ulja e pastudiuar e pragut të TVSH-së, dëmi në ekonomi pritet të jetë kolateral”, thekson ish-drejtori i Tatimeve.
Ai argumenton se informaliteti nuk nxitet vetëm nga sjellja e subjekteve ekonomike, por edhe nga politika fiskale që krijojnë stimuj për të fshehur një pjesë të aktivitetit.
Megjithatë, hyrja në skemën e zakonshme të TVSH-së u jep fermerëve edhe të drejtën e zbritjes së TVSH-së për blerjet e dokumentuara, ndaj ndikimi financiar neto do të varet nga struktura e kostove dhe shitjeve të secilit fermer.
Problemi i ngritur nga Papajani lidhet me faktin se ndryshimi i pragut të regjistrimit në TVSH prek njëkohësisht edhe kufirin e përfitimit të kompensimit për fermerët, pa u parashikuar në propozimin e përshkruar një trajtim i veçantë për këtë kategori.
















