Smogu dhe format e ndryshme të ndotjes mjedisore po rezultojnë gjithnjë e më shumë si faktorë të rëndësishëm rreziku për shëndetin e zemrës. Përveç ndotjes së ajrit, edhe ndotja akustike, ajo e ndriçimit artificial, substancat kimike dhe plastika konsiderohen pjesë e një “përzierjeje toksike” që dëmton sistemin kardiovaskular. Sipas ekspertëve, kjo kombinim ndotësish lidhet me të paktën një të katërtën e rasteve të problemeve të zemrës.
Në nivel global, çdo vit regjistrohen rreth 20 milionë vdekje nga sëmundjet e zemrës dhe të qarkullimit të gjakut, ndërsa rreth 5.5 milionë prej tyre lidhen drejtpërdrejt me faktorët mjedisorë të përmendur.
Sipas European Society of Cardiology (ESC), udhëzimet evropiane të vitit 2021 pritet të përditësohen dhe për herë të parë do të përfshijnë edhe smogun si një faktor real rreziku për sëmundjet kardiovaskulare. Krahas faktorëve tradicionalë, organizata synon të theksojë edhe ndikimin e rreziqeve të reja mjedisore që përshpejtojnë në mënyrë të heshtur dëmtimin e zemrës.
Sipas specialistëve, këta faktorë ndikojnë përmes disa mekanizmave biologjikë si stresi oksidues, proceset inflamatore, dëmtimi i funksionit të enëve të gjakut dhe çrregullimi i ritmeve biologjike të gjumit.
Drafti i dokumentit u prezantua në Milano gjatë një seminari ndërkombëtar ku morën pjesë ekspertë nga e gjithë bota për të diskutuar fenomenin e “multi-ndotjes”.
Ekspertët theksojnë se ndotja e ajrit nuk prek vetëm mushkëritë dhe zemrën. Ajo mund të ndikojë edhe në aftësinë e organizmit për të rregulluar nivelin e sheqerit në gjak. Studime të ndryshme tregojnë gjithashtu një lidhje mes ndotjes atmosferike, obezitetit dhe diabetit.
Sipas kërkimeve, ndotësit mund të shkaktojnë ndryshime në strukturën e ADN-së së disa qelizave që lidhen me indet përgjegjëse për djegien e kalorive, duke ndikuar kështu në metabolizëm.
Sa i përket smogut, ai vepron përmes mekanizmave të saktë biologjikë: grimcat shumë të vogla të ndotjes depërtojnë thellë në mushkëri dhe më pas kalojnë në qarkullimin e gjakut, ku mund të shkaktojnë dëmtime të ndryshme në organizëm. /skyweb.al
