Qeveria shqiptare po nxiton të kalojë në Kuvend projektligjin e ri “Për identifikimin elektronik dhe portofolin e identitetit digjital”, duke premtuar një epokë të re sigurie dhe modernizimi.
Por, pas premtimeve për “përafrim me BE-në”, fshihet një faturë e kripur dhe një pyetje që shqetëson çdo qytetar: a është e sigurt t’i dorëzosh identitetin tënd digjital, firmën tënde, të mos e kesh në dorën tënde, por një institucioni që ka dështuar vazhdimisht të mbrojë të dhënat tona?
Fatura: 7 milionë euro vetëm për “mirëmbajtje”
Sipas relacionit shoqërues të projektligjit, analizuar nga VNA, kostoja totale e përllogaritur për një periudhë 10-vjeçare është 703,447,485 lekë (përfshirë TVSH-në). Nëse e kthejmë me kursin aktual, kjo faturë kap vlerën e rreth 7 milionë eurove. Këto para do të shkojnë kryesisht për mirëmbajtje dhe certifikime ISO.
Ajo që të tremb më shumë është fakti se kjo shifër konsiderohet vetëm si “indikatore orientuese”. Vetë dokumenti pranon se në këtë 7-milionësh nuk janë përfshirë investimet e reja në hardware, software apo shtimi i stafit që do të administrojë portofolin. Pra, kjo është vetëm “hyrja” në një gropë financiare që mund të zgjerohet pa limit.
AKSHI, “kujdestari” që s’mbron dot veten
Institucioni i ngarkuar për ndërtimin dhe funksionimin e këtij portofoli është Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit (AKSHI). Këtu lind edhe paradoksi më i madh. Ndërsa ligji pretendon të rrisë “besueshmërinë në transaksionet elektronike”, historia e AKSHI-t tregon të kundërtën.
Është tashmë një fakt publik që AKSHI është nën akuzë nga SPAK si një “vatër” ku tenderat miliona eurosh kanë ngritur dyshime të forta për korrupsion dhe ndaheshin në kuadër të një grupi të strukturuar kriminal, siç thonë prokurorët.
Mbi të gjitha, ky është institucioni që u gjunjëzua disa herë nga sulmet e hakerave iranianë, duke nxjerrë në shesh të dhënat më sensitive të shqiptarëve, nga pagat te targat e makinave. A mund të na kenë ata nën kontroll edhe firmat?
Kontrolli i shtetit mbi firmat tona?
Projektligji i ri i jep shtetit kompetenca të gjera për të menaxhuar në distancë pajisjet e krijimit të nënshkrimeve dhe vulave elektronike.
Në një vend ku sistemet digjitale bllokohen brenda natës nga sulmet e jashtme ose keqmenaxhimi i brendshëm, ideja që shteti do të ketë në dorë “çelësat” e firmave tona është sa absurde, aq edhe e rrezikshme.
Si mund të premtohet “integritet dhe siguri” kur infrastruktura ekzistuese ka treguar se është një kullë prej letre? Përpara se të kërkohen 7 milionë euro për një “portofol digjital”, qytetarët duhet të pyeten: a jeni të gatshëm të nënshkruani me dorën e AKSHI-t?
