Një indeks i ri global i mirëqenies po ndryshon mënyrën se si matet pasuria e vendeve, duke nxjerrë në pah se prodhimi ekonomik nuk mjafton për të përcaktuar nivelin real të jetesës.
Sipas analizës së publikuar nga platforma financiare HelloSafe, vendet si SHBA, Gjermania dhe Franca nuk renditen më në dhjetëshen e parë kur merren në konsideratë faktorë si cilësia e jetës, barazia sociale dhe zhvillimi afatgjatë.
Në krye të renditjes për vitin 2026 qëndron Norvegjia, e cila vlerësohet jo vetëm për të ardhurat e larta, por edhe për mënyrën se si këto të ardhura përkthehen në jetën e përditshme të qytetarëve. Sipas raportit, pasuria nuk matet më vetëm me prodhimin, por me ndikimin konkret që ka tek qytetari i zakonshëm.
Indeksi i ri i mirëqenies kombinon të dhëna nga FMN, Banka Botërore, OKB dhe OECD, duke përfshirë të ardhurat, pabarazinë dhe treguesit socialë në një rezultat të vetëm. Kjo qasje nxjerr në pah një realitet tjetër: Evropa dominon renditjen globale, me pesë vendet më të pasura të gjitha në këtë kontinent.
Pas Norvegjisë renditet Irlanda, e cila pavarësisht një PBB-je të fryrë nga korporatat shumëkombëshe, ka të ardhura reale të larta për qytetarët. Luksemburgu mban vendin e tretë, ndërsa Islanda renditet ndër performuesit më të mirë për shkak të zhvillimit të lartë njerëzor dhe nivelit të ulët të varfërisë relative.
Në anën tjetër, ekonomitë e mëdha globale rezultojnë më poshtë në renditje. Shtetet e Bashkuara renditen në vendin e 17-të, për shkak të pabarazisë së lartë dhe varfërisë relative, ndërsa Franca ndodhet në vendin e 20-të, pas Çekisë, e cila përfiton nga shpërndarja më e barabartë e të ardhurave.
Jashtë Evropës, rezultatet tregojnë një panoramë të fragmentuar.
Në Afrikë kryeson Seychelles, ndërsa në Amerikën Latine vendin e parë e mban Uruguai. Në Azi, Singapori renditet më lart, por penalizohet nga pabarazia më e lartë krahasuar me vendet evropiane.
Raporti thekson se treguesit tradicionalë si PBB për frymë mund të jenë mashtrues, pasi nuk reflektojnë shpërndarjen reale të pasurisë. Rasti i Irlandës përmendet si shembull, ku një pjesë e madhe e prodhimit ekonomik lidhet me aktivitetin e kompanive të mëdha ndërkombëtare dhe nuk përkthehet drejtpërdrejt në të ardhura për qytetarët.
Përfundimi i analizës është i qartë: koncepti i “vendit të pasur” po ndryshon. Nuk mjafton më sa prodhon një ekonomi, por sa nga kjo pasuri arrin realisht tek qytetarët dhe si ndikon në cilësinë e jetës së tyre. /euronews.com
