Ari vazhdon të mbetet një nga asetet më misterioze dhe më të dëshiruara në historinë e njerëzimit, ndërsa një analizë e publikuar nga The Economist, bazuar në librin “The Secret History of Gold” të autorit Dominic Frisby, shpjegon se obsesioni njerëzor me metalin e verdhë ka ndikuar drejtpërdrejt në qytetërim, pushtet, ekonomi dhe luftëra për mijëra vite.
Sipas artikullit, lidhja e njerëzimit me arin nis që në periudhën neolitike. Objektet më të hershme prej ari të zbuluara deri tani datojnë rreth 6700 vite më parë dhe përfshijnë kurora, karfica, stoli dhe objekte ceremoniale, duke treguar se ari ishte i lidhur me statusin, pushtetin dhe pasurinë që në fillesat e shoqërive njerëzore.
The Economist sjell edhe historinë e Lloyd Blankfein, ish-shefit të Goldman Sachs, i cili në vitet 1980 bleu një kilogram ar për vete. Në kujtimet e tij “Streetwise”, ai tregon se shufra e arit nuk shërbente aq si investim, sesa si objekt simbolik në darka apo takime sociale.
Sipas Blankfein, njerëzit mbeteshin të mahnitur kur e mbanin në dorë dhe nuk donin ta lëshonin, një detaj që përdoret në artikull për të treguar efektin psikologjik që ari vazhdon të ketë mbi njerëzit edhe në epokën moderne.
Libri i Dominic Frisby argumenton se ari nuk ka qenë thjesht një metal i çmuar, por një forcë që ka ndryshuar historinë botërore. Sipas autorit, ari ka nxitur ekspedita dhe pushtime, ka financuar perandori dhe luftëra, ka ndikuar në ndërtimin e sistemeve monetare moderne dhe vazhdon të luajë rol të rëndësishëm në rivalitetet ekonomike globale.
Analiza ndalet edhe te roli i arit në ekonominë moderne, në një kohë kur bankat qendrore në vende si Kina dhe Rusia po rrisin rezervat e tyre të arit mes pasigurive gjeopolitike dhe debatit për dobësimin gradual të dominimit të dollarit amerikan.
Sipas autorit, arsyeja pse ari vazhdon të shihet si aset i sigurt lidhet me faktin se, ndryshe nga monedhat tradicionale, ai nuk mund të prodhohet pafund nga qeveritë apo bankat qendrore.
Artikulli prek edhe krahasimin mes arit dhe Bitcoin, ku shumë investitorë e konsiderojnë kriptomonedhën si një lloj “ari digjital”. Megjithatë, sipas analizës, ari vazhdon të ruajë një peshë psikologjike dhe historike që asnjë aset tjetër nuk ka arritur ta zëvendësojë plotësisht.
The Economist thekson se, edhe pas mijëra vitesh qytetërim dhe zhvillimi teknologjik, njerëzimi vazhdon të ketë një marrëdhënie pothuajse emocionale me arin, duke e parë atë jo vetëm si pasuri, por edhe si simbol sigurie, force dhe pushteti. /skyweb.al
