Shitjet e kondicionerëve me funksion ngrohjeje në banesat evropiane u rritën me 11 për qind në gjysmën e parë të vitit 2026, pas rritjes së çmimeve të gazit të lidhur me luftën në Iran.
Kriza energjetike i ka dhënë një shtysë të re përpjekjeve të Bashkimit Evropian për t’u larguar nga lëndët djegëse fosile, ndërsa Komisioni Evropian po u kërkon qeverive të ulin taksat mbi energjinë elektrike.
Sipas Shoqatës Evropiane të Pompave të Nxehtësisë (EHPA), kjo ka të ngjarë të jetë një nga faktorët që ka ndikuar në rritjen e shitjeve të këtyre pajisjeve gjatë këtij viti. Shoqata ka argumentuar prej kohësh se përdorimi i tyre varet ndjeshëm nga çmimi i energjisë elektrike.
Të dhënat e reja të EHPA mbulojnë 12 vende evropiane: Austrinë, Belgjikën, Zvicrën, Danimarkën, Finlandën, Francën, Gjermaninë, Italinë, Holandën, Norvegjinë, Portugalinë dhe Suedinë.
Sipas të dhënave, rreth 1,16 milionë pajisje u shitën nga janari deri në qershor, krahasuar me 1,04 milionë gjatë së njëjtës periudhë të vitit 2025.
Kjo përbën një ndryshim të rëndësishëm krahasuar me vitin 2024, kur shitjet ranë me 47 për qind në gjysmën e parë të vitit, në raport me të njëjtën periudhë të vitit 2023. Rënia erdhi pasi vala e instalimeve gjatë krizës energjetike të vitit 2022 filloi të zbehej.
Kondicionerët inverter me funksion ngrohjeje marrin energji termike nga ajri i jashtëm dhe e përdorin për të ngrohur ambientet e brendshme. Në verë, i njëjti sistem mund të funksionojë në të kundërt, duke larguar nxehtësinë nga banesa dhe duke e ftohur atë.
Kjo i bën ata një alternativë ndaj kaldajave me gaz, veçanërisht në kushtet e rritjes së çmimeve të energjisë.
Ndërprerjet e transportit detar nga Irani përmes Ngushticës së Hormuzit, një korridor jetik për tregtinë globale që përshkon rreth një të pestën e eksporteve botërore të naftës dhe gazit, kanë çuar çmimet e energjisë në nivele rekord.
“Evropa po i jep fund varësisë së saj nga një drogë toksike dhe e kushtueshme nga furnizues të dyshimtë – gazi”, deklaron Paul Kenny, drejtor i përgjithshëm i EHPA. “Sa më shpejt që energjia elektrike të bëhet zgjidhja më e përballueshme, aq më shpejt do të kalojmë drejt energjisë së pastër.”
Sipas EHPA, sistemet e ngrohjes me këtë teknologji janë tre deri në pesë herë më efikase në përdorimin e energjisë sesa kaldajat. Megjithatë, taksat mbi energjinë elektrike janë shpesh më të larta se ato mbi gazin në Evropë, për shkak të faktorëve historikë dhe politikave të ndërlikuara.
Kjo e bën më pak të leverdishëm për familjet kalimin drejt teknologjive elektrike, përfshirë kondicionerët me funksion ngrohjeje dhe automjetet elektrike.
Si mund të nxisë Plani i BE-së për Elektrifikimin përdorimin e kondicionerëve me ngrohje
Plani i BE-së për Elektrifikimin, i publikuar në korrik 2026, synon të ndryshojë këtë situatë përmes harmonizimit të taksave mbi energjinë elektrike dhe lëndët djegëse.
Plani përcakton gjithashtu objektivin e instalimit të katër milionë sistemeve të ngrohjes me këtë teknologji në vit në të gjithë Evropën deri në vitin 2030. Synimi tjetër është që energjia elektrike të përbëjë pothuajse gjysmën e konsumit të energjisë në BE deri në vitin 2040, nga rreth një e katërta që përbën aktualisht.
Komisioni Evropian vlerëson se përhapja e gjerë e teknologjive elektrike mund t’i kursejë Evropës rreth 200 miliardë euro në importe të lëndëve djegëse fosile deri në vitin 2040.
EHPA veçon Holandën dhe Belgjikën si vende që kanë arritur të zhvendosin një pjesë të barrës fiskale nga energjia elektrike drejt lëndëve djegëse fosile. Danimarka, ndërkohë, ka ulur në mënyrë të veçantë taksat mbi energjinë elektrike për familjet që përdorin sisteme elektrike të ngrohjes.
Vende të tjera, si Franca, Gjermania dhe Italia, ofrojnë grante dhe subvencione për instalimin e sistemeve të tilla.
Megjithatë, një reformë më e gjerë fiskale në nivel të BE-së do të kërkonte konsensusin e të 27 shteteve anëtare, gjë që mbetet një pengesë e rëndësishme.
