Europa po përballet me një “tronditje kizene” të re, që sipas analistëve rrezikon të dëmtojë industrinë vendase, të shkaktojë humbje vendesh pune dhe të rrisë varësinë nga Kina. Ata paralajmërojnë se situata i ngjan krizës së SHBA-së pas hyrjes së Kinës në tregtinë globale, kur miliona vende pune industriale u zhdukën.
Jens Eskelund, president i Dhomës Europiane të Tregtisë në Pekin, tha:
“Kur njerëzit mendojnë për importet kineze, mendojnë për produkte të gatshme si makinat elektrike. Por problemi nuk është aty. Problemi është volumi i madh i komponentëve që importohen nga Kina. Europa po bëhet gjithnjë e më e varur nga Kina.”
BE-ja po shqyrton masa të reja për të ulur këtë varësi, përfshirë detyrimin që kompanitë të blejnë komponentë kritikë nga të paktën tre furnitorë të ndryshëm. Komisionerët europianë do të takohen më 29 maj për diskutime urgjente.
Oliver Richtberg nga VDMA tha se subvencionet shtetërore dhe kursi i këmbimit po i bëjnë produktet kineze shumë më konkurruese:
“Nëse sheh një furnitor në Kinë që ofron 95% të cilësisë së produktit europian, por 30-50% më lirë, kjo është një zgjedhje racionale. Pikërisht kjo po na dëmton.”
Ai paralajmëroi se industria europiane po humbet terren dhe vetëm në Gjermani sektori i makinerive humbi 22 mijë vende pune vitin e kaluar.
Sipas platformës Soapbox, ekziston rreziku i “kanibalizimit” të industrisë europiane. Për shembull, 96% e importeve të alkooleve polihidrike në BE vijnë nga Kina. Një autor i platformës tha:
“Rreziku është që furnizimi me çmime të ulëta ta bëjë prodhimin europian ekonomikisht të paqëndrueshëm, duke e lënë unionin të varur nga vetë burimi që e zëvendësoi.”
Ekspertët thonë se tarifat e vendosura nga BE ndaj makinave elektrike kineze nuk kanë dhënë efektin e pritur. Andrew Small nga Këshilli Europian për Marrëdhëniet me Jashtë deklaroi:
“Të gjitha dinamikat e ‘China shock’ janë ende të pranishme, mjetet që ka përdorur deri tani BE-ja nuk përputhen me nivelin e importeve.”
Gjermania është goditur veçanërisht rëndë. Që nga viti 2019 ajo ka humbur rreth 250 mijë vende pune industriale, ndërsa suficiti tregtar i Kinës me Gjermaninë është dyfishuar.
Eskelund paralajmëroi:
“Deindustrializimi tashmë po ndodh. Në një moment kjo mund të mos jetë më vetëm çështje ekonomike, por edhe çështje sigurie për Gjermaninë.”
BE-ja ka propozuar ligje të reja për mbrojtjen e industrisë dhe sigurisë ekonomike, por ato nuk pritet të hyjnë në fuqi para vitit 2027, ndërsa presioni ndaj industrisë europiane vazhdon të rritet.
