Evropa pritet të dëshmojë një fenomen të rrallë qiellor më 12 gusht, kur Hëna do të kalojë midis Tokës dhe Diellit, duke hedhur hijen e saj mbi disa pjesë të kontinentit. Eklipsi i plotë diellor do të jetë i dukshëm në Grenlandë, Islandë, Spanjë dhe në një zonë të vogël në verilindje të Portugalisë. Pjesë të tjera të Evropës do të përjetojnë një eklips të pjesshëm diellor.
Në Spanjë, eklipsi do të përshkojë vendin nga perëndimi në lindje, përpara se të vazhdojë drejt Ishujve Balearikë. Ky do të jetë eklipsi i parë i plotë diellor i dukshëm nga Spanja kontinentale që prej vitit 1905 dhe i pari nga tre eklipset e plota diellore që do të jenë të dukshme nga Spanja gjatë periudhës 2026–2028.
“Ky lloj eklipsi ndodh mjaft shpesh në Tokë, por në vende të ndryshme. Megjithatë, në një vend të caktuar ndodh vetëm një herë në rreth 400 vjet,” tha Philippe Escoubet, shkencëtar i plazmës hapësinore në Agjencinë Evropiane të Hapësirës (ESA), për Euronews. “Pra, nëse një eklips kalon pranë fshatit ose qytetit tuaj, ai nuk do të rikthehet për 400 vjet. Është pothuajse një ngjarje e përjetshme që duhet ta shihni.”
Çfarë syzesh duhet të përdorni?
Për ata që do ta ndjekin eklipsin, ekspertët e shëndetit të syve kujtojnë se duhet të përdoren syze të posaçme që përmbushin standardin ndërkombëtar të sigurisë ISO 12312-2.
Gabriëlle Janssen, presidente e Këshillit Evropian të Optometrisë dhe Optikës (ECOO), tha për Euronews se konsumatorët nuk duhet të mbështeten vetëm te numri ISO i printuar në produkt.
“Numri ISO i printuar në syze, në vetvete, nuk garanton që ato janë testuar siç duhet,” tha ajo.
Janssen këshilloi që syzet për eklipsin të blihen nga një furnizues i besueshëm dhe të kontrollohen për gërvishtje, vrima ose dëmtime të tjera përpara përdorimit.
Syzet duhet të vendosen përpara se të shikoni drejt Diellit dhe të hiqen vetëm pasi të keni larguar shikimin nga Dielli.
“Fëmijët duhet të mbikëqyren me kujdes,” tha ajo.
Personat që nuk kanë syze të përshtatshme për eklipsin nuk duhet të shikojnë drejtpërdrejt Diellin. Në vend të kësaj, mund ta ndjekin eklipsin përmes një transmetimi online, siç është ai që mund të ofrohet nga Observatori Evropian Jugor (ESO).
Syzet e zakonshme të diellit nuk janë një alternativë e sigurt, edhe nëse duken shumë të errëta, pasi ato “nuk ofrojnë mbrojtje të mjaftueshme ndaj rrezatimit të fortë të dukshëm, ultraviolet dhe infra të kuq të Diellit”, tha Janssen.
Po kamerat, dylbitë dhe teleskopët?
Shikimi i Diellit përmes një kamere, dylbive ose teleskopi mund të jetë gjithashtu i rrezikshëm, përveç rasteve kur pajisja është pajisur me një filtër diellor të projektuar posaçërisht.
“Mbajtja e syzeve për eklipsin ndërsa shikoni përmes këtyre pajisjeve nuk mjafton, sepse rrezet e përqendruara të Diellit mund të dëmtojnë si filtrin, ashtu edhe sytë,” tha Janssen.
Metodat e vjetra që ndonjëherë sugjeroheshin për të parë eklipset, përfshirë CD-të dhe negativët fotografikë, gjithashtu duhet të shmangen.
“Ato nuk e bllokojnë mjaftueshëm dritën dhe një pjesë e saj kalon përmes. Kjo mund të jetë shumë e rrezikshme për sytë,” tha Escoubet.
