Obeziteti nuk duhet të diagnostikohet vetëm përmes indeksit të masës trupore (BMI). Ky është përfundimi i një studimi të ri ndërkombëtar, i publikuar në revistën shkencore “Nature”, sipas të cilit metodat aktuale mund të mos bëjnë dallimin mes personave që kanë tashmë probleme shëndetësore për shkak të yndyrës së tepërt trupore dhe atyre që janë të rrezikuar, por ende nuk shfaqin dëmtime të funksioneve të organeve.
Studimi analizoi të dhënat shëndetësore të 844 mijë e 108 të rriturve nga Kina, Mbretëria e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara dhe Spanja. Studiuesit argumentojnë se përcaktimi i obezitetit duhet të marrë parasysh jo vetëm peshën dhe gjatësinë, por edhe shpërndarjen e yndyrës në trup dhe ndikimin e saj në shëndet.
Aktualisht, obeziteti klasifikohet kryesisht përmes indeksit të masës trupore, i cili llogaritet në bazë të peshës dhe gjatësisë së një personi. Megjithatë, kjo metodë nuk tregon sasinë reale të yndyrës në trup, vendndodhjen e saj apo nëse ajo ka filluar të dëmtojë funksionimin e organeve.
Në janar të vitit 2025, një komision i publikuar në revistën “The Lancet Diabetes & Endocrinology” propozoi një qasje të re për diagnostikimin e obezitetit, duke e ndarë atë në dy kategori: obezitet klinik dhe obezitet paraklinik.
Obeziteti klinik përfshin rastet kur yndyra e tepërt trupore ka shkaktuar dëmtime në funksionimin e organeve ose pengon kryerjen e aktiviteteve të përditshme. Ndërsa obeziteti paraklinik përfshin personat që kanë yndyrë të tepërt trupore dhe rrezik më të lartë për probleme shëndetësore, por që ende nuk kanë dëmtime të evidentuara në funksionet normale të organizmit.
Për të vlerësuar saktësinë e këtij klasifikimi, studiuesit nga King’s College London dhe bashkëpunëtorë ndërkombëtarë analizuan të dhënat e katër popullatave. Rezultatet treguan se përdorimi i vetëm indeksit BMI mund të çojë si në mbivlerësimin, ashtu edhe në nënvlerësimin e rasteve të obezitetit.
Sipas studimit, përfshirja e matjes së perimetrit të belit dhe raportit bel-gjatësi, krahas BMI-së, ndihmon në përmirësimin e diagnostikimit. Vetëm BMI-ja nuk arriti të identifikonte nivele të obezitetit në deri në 8.6% të pjesëmarrësve, ndërsa deri në 3.1% u klasifikuan gabimisht si persona me obezitet.
Një tjetër gjetje e rëndësishme lidhet me pasojat shëndetësore të dy kategorive. Obeziteti klinik u shoqërua me një rrezik ndjeshëm më të lartë të vdekshmërisë, ndërsa obeziteti paraklinik me një rritje më të moderuar të këtij rreziku.
Gjithashtu, nga personat e klasifikuar fillimisht me obezitet paraklinik, 77 deri në 91% nuk kaluan në obezitet klinik gjatë një periudhe 10-vjeçare të ndjekjes.
“Indeksi i masës trupore, i vetëm, nuk mund të na tregojë nëse një person është tashmë i sëmurë, në rrezik për t’u sëmurë apo çfarë lloj kujdesi shëndetësor ka nevojë. Kjo i bën njerëzit të cenueshëm si ndaj trajtimit të pamjaftueshëm, ashtu edhe ndaj trajtimit të tepruar”, u shpreh profesori Francesco Rubino, autor i studimit dhe drejtues i kirurgjisë metabolike dhe bariatrike në King’s College London.
Sipas tij, obeziteti paraklinik nuk duhet konsideruar automatikisht si një sëmundje aktive, por as të shihet si një gjendje pa rrezik. Disa persona mund të kenë nevojë për ndërhyrje parandaluese, por intensiteti i trajtimit duhet të përcaktohet në bazë të rrezikut individual.
Studiuesit vlerësojnë se ky klasifikim i ri mund t’i ndihmojë profesionistët e shëndetësisë të përcaktojnë më saktë se cilët persona kanë nevojë për trajtim të menjëhershëm dhe cilët për masa parandaluese, duke shmangur një qasje të njëjtë për të gjithë individët me BMI të lartë. /skyweb.al
