Një ilaç i ri eksperimental kundër kancerit ka dhënë rezultate premtuese gjatë provave klinike te njerëzit, duke arritur të kontrollojë përparimin e sëmundjes në 74.2% të pacientëve të vlerësuar me disa lloje të caktuara tumoresh.
Studimi, i realizuar nga një ekip ndërkombëtar studiuesish dhe i udhëhequr nga ekspertë të qendrës amerikane MD Anderson Cancer Center, është publikuar më 29 shtator 2026 në revistën prestigjioze shkencore Nature Medicine.
Ndryshe nga disa trajtime eksperimentale që synojnë të aktivizojnë sistemin imunitar, ilaçi i ri vepron drejtpërdrejt mbi një dobësi gjenetike të qelizave kancerogjene, duke penguar mekanizmat që ato përdorin për të mbijetuar dhe për t’u shumuar.
Ilaçi, i quajtur VVD-133214, është testuar në fazën e parë të provave klinike te 88 pacientë me tumore të avancuara, të karakterizuara nga defekte të caktuara në mekanizmat e riparimit të ADN-së.
Nga këta, 66 pacientë u përfshinë në analizën kryesore të efektivitetit të trajtimit.
Rezultatet treguan se te 49 prej tyre, ose 74.2%, sëmundja u mbajt nën kontroll për një periudhë të caktuar.
Konkretisht, te 42 pacientë tumoret mbetën të qëndrueshme, pa shfaqur përparim sipas kritereve të studimit, ndërsa te shtatë pacientë u regjistrua zvogëlim i konfirmuar i masës tumorale.
Te pacientët që përjetuan tkurrje të tumorit, kohëzgjatja mediane e përgjigjes ndaj trajtimit ishte rreth 10.2 muaj, ndërsa pesë prej shtatë pacientëve vazhdonin të kishin përgjigje pozitive në momentin e analizimit të rezultateve.
Një element i rëndësishëm është se shumica dërrmuese e pacientëve kishin marrë më parë trajtime të tjera kundër kancerit, përfshirë imunoterapinë, pa arritur kontroll të mjaftueshëm të sëmundjes.
Si funksionon ilaçi i ri?
Teknologjia mbështetet në bllokimin e një enzime të quajtur WRN, e cila ka rol në riparimin e ADN-së dhe ruajtjen e qëndrueshmërisë së materialit gjenetik.
Disa qeliza kancerogjene, për shkak të defekteve të tyre gjenetike, varen në mënyrë të veçantë nga kjo enzimë për të mbijetuar.
Duke bllokuar funksionimin e saj, ilaçi shkakton grumbullimin e dëmtimeve në ADN-në e qelizave tumorale, çka mund të pengojë shumimin e tyre dhe të çojë në shkatërrimin e tyre.
Avantazhi i mundshëm i kësaj metode është se ajo synon kryesisht tumoret me karakteristika të caktuara gjenetike, duke synuar kufizimin e dëmtimit të qelizave të shëndetshme.
Një tjetër element që e dallon këtë trajtim është mënyra e administrimit. Ilaçi merret nga goja, pa qenë e nevojshme kryerja e procedurave të ndërlikuara për modifikimin e qelizave jashtë organizmit.
Në studim u përfshinë pacientë me kancer të zorrës së trashë, të endometrit, vezoreve dhe tumore të tjera të avancuara që shfaqnin karakteristikat gjenetike të synuara nga ilaçi.
Sipas studiuesve, rezultatet e deritanishme tregojnë se bllokimi i enzimës WRN mund të përfaqësojë një strategji të re për trajtimin e tumoreve që nuk reagojnë më ndaj terapive ekzistuese.
Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se trajtimi mbetet eksperimental dhe se rezultatet nuk nënkuptojnë shërimin e 74% të pacientëve. Në shumicën e rasteve, përfitimi i vërejtur ishte stabilizimi i sëmundjes dhe jo zhdukja e tumorit.
Gjatë studimit u regjistruan edhe efekte anësore, përfshirë të përziera, diarre, lodhje dhe anemi. Shumica e efekteve të zakonshme ishin të lehta ose mesatare, por pati edhe raste më të rënda.
Ilaçi nuk është miratuar ende për përdorim të zakonshëm te pacientët dhe nevojiten studime më të mëdha për të përcaktuar efektivitetin dhe sigurinë e tij afatgjatë.
Rezultatet kanë nxitur vijimin e zhvillimit klinik të trajtimit, përfshirë studime të fazave të mëtejshme.
Nëse përfitimet konfirmohen, kjo qasje mund të hapë një mundësi të re trajtimi për pacientët me tumore që mbartin defekte specifike gjenetike, veçanërisht për ata që nuk kanë përfituar mjaftueshëm nga terapitë aktuale.
/skyweb.al
