Çfarë e bën një ushqim kaq tërheqës sa njerëzit e konsumojnë vazhdimisht? A janë yndyrnat, sheqeri, kripa apo kaloritë e shumta?
Sipas studiuesve, shkruan CNN, gjithnjë e më shumë amerikanë po zhvillojnë varësi klinike ndaj ushqimeve ultra të përpunuara (UPF), të cilat zënë deri në 70% të rafteve të supermarketeve. Për t’u konsideruar një varësi klinike, një person duhet të plotësojë kritere të ngjashme me ato të përdorura për duhanin, alkoolin ose drogat.
Ekspertja e varësisë ndaj ushqimit, Ashley Gearhardt, shpjegon se kompanitë ushqimore përdorin kombinime të sakta të sheqerit, karbohidrateve të rafinuara, yndyrnave, kripës dhe aromatizuesve për të krijuar produkte që japin kënaqësi të menjëhershme dhe nxisin dëshirën për të ngrënë më shumë.
Instinkti i mbijetesës shfrytëzohet nga industria
Trupi i njeriut ka nevojë për kripë, glukozë dhe yndyrna për funksione jetësore. Për paraardhësit tanë, sigurimi i këtyre lëndëve ushqyese ishte një sfidë e përditshme, ndaj truri ynë është programuar t’i kërkojë ato.
Sot, megjithatë, ushqime të pasura me këta përbërës gjenden kudo – në restorante të shpejta, automatikë shitës dhe supermarkete. Studiuesit thonë se industria ushqimore po shfrytëzon këtë mekanizëm biologjik duke krijuar produkte që stimulojnë fuqishëm qendrat e shpërblimit në tru.
Cilët janë ushqimet më problematike?
Një studim me 1.600 të rritur amerikanë zbuloi se mbi 90% e ushqimeve të konsideruara më “varësuese” ishin produkte ultra të përpunuara me përmbajtje të lartë të karbohidrateve të rafinuara dhe yndyrnave.
Në krye të listës u renditën:
- Biskotat industriale
- Tortat dhe kekët
- Donutët
- Patatinat
- Karamelet
- Pica
- Sanduiçët e ushqimit të shpejtë
- Makaronat me djathë të gatshme
- Lazanjat e përgatitura industrialisht
Studiuesit theksojnë se problemi nuk lidhet vetëm me sheqerin. Mielli i bardhë i rafinuar dhe niseshtetë, të pranishme në bukë, bagelë, kroasantë, waffle dhe patate, shndërrohen shpejt në glukozë, duke rritur menjëherë nivelin e sheqerit në gjak.
Kjo pasohet nga një rënie e shpejtë e glukozës, e cila krijon ndjenjën e urisë dhe shton dëshirën për të ngrënë përsëri.
Sipas të dhënave të fundit, rreth 14% e të rriturve amerikanë dhe 12% e fëmijëve në nivel global shfaqin shenja të varësisë ndaj ushqimeve ultra të përpunuara. Ekspertët paralajmërojnë se kombinimi i yndyrnave, karbohidrateve të rafinuara dhe dendësisë së lartë kalorike krijon një efekt të ngjashëm me substancat që shkaktojnë varësi, duke e bërë të vështirë kontrollin e konsumit.
