Fëmijët nën moshën dy vjeç duhet t’i shmangin plotësisht ekranet, sipas një rishikimi të ri që lidh ekspozimin e hershëm me rreziqe afatgjata për zhvillimin.
Përdorimi i ekraneve gjatë dy viteve të para të jetës lidhet me ndikime afatgjata në shëndet dhe cilësinë e jetës, sipas një rishikimi të ri sistematik. Analiza gjeti prova të forta se përdorimi i mediave dixhitale – veçanërisht televizorit, telefonave celularë dhe tabletëve është shumë i përhapur te fëmijët nën moshën dy vjeç dhe mund të shoqërohet me pasoja të dëmshme për zhvillimin e tyre.
Koha para ekranit u lë më pak mundësi fëmijëve për të krijuar lidhje me kujdestarët e tyre ose për të luajtur me fëmijë të tjerë, kufizon zhvillimin e gjuhës dhe rrit mbingarkesën nga stimujt.
“Ne kemi mësuar se përdorimi i ekraneve te fëmijët nën dy vjeç është një shqetësim global, i cili në vitin 2026 ende nuk po trajtohet siç duhet,” tha Rafe Clayton, lektor i lartë në Universitetin e Leeds. Ai shtoi se, duke qenë se dy vitet e para të jetës janë thelbësore për vendosjen e bazave të shëndetit fizik dhe mendor të fëmijës, koha para ekranit “ka pasoja për një brez të tërë dhe për cilësinë e jetës së tyre në të ardhmen”.
Bazuar në gjetjet, studiuesit nga katër universitete britanike, Universiteti i Leeds, Leeds Trinity University, Aston University dhe Loughborough University rekomandojnë që fëmijët nën moshën dy vjeç të mos ekspozohen qëllimisht dhe rregullisht ndaj ekraneve.
Ata bëjnë thirrje që të rishikohen udhëzimet që sugjerojnë përdorimin e përbashkët të ekraneve me fëmijët nën dy vjeç ose që paraqesin teknologjinë me ekran si të përshtatshme për “të gjitha moshat”.
“Shpresojmë që këto gjetje t’u shërbejnë prindërve, profesionistëve dhe hartuesve të politikave për të mbështetur një përdorim të qëndrueshëm të teknologjisë dhe për të ndihmuar në hartimin e udhëzimeve të përshtatshme për fëmijët e vegjël,” tha Richard James, ekspert i sjelljeve të varësisë në Loughborough University.
Ai shtoi se, për shkak të mungesës së udhëzimeve të qarta, prindërit “pa e kuptuar po i mësojnë foshnjat dhe fëmijët të krijojnë zakone dhe marrëdhënie jo të shëndetshme me pajisjet me ekran”. Studiuesit theksuan se deri në moshën dyvjeçare, përdorimi i përditshëm i ekraneve është pothuajse universal dhe tejkalon kufijtë e rekomanduar.
Ata vunë në dukje se një nga faktorët kryesorë që nxit ekspozimin e hershëm ndaj ekraneve është ngarkesa e madhe e prindërve, e cila i shtyn kujdestarët t’i përdorin ekranet si një mënyrë për t’i mbajtur fëmijët të zënë.
“Familjet po përballen me këtë sfidë pa informacionin dhe mbështetjen që u nevojitet. Përgjegjësia nuk mund të bjerë vetëm mbi supet e tyre,” tha Andrea Leadsom, themeluese e Fondacionit 1001 Critical Days, i cili porositi këtë rishikim.
Ajo shtoi se kompanitë e teknologjisë duhet të pranojnë rolin e tyre dhe se prindërve nuk duhet t’u paraqitet përmbajtje e etiketuar ose e promovuar si e përshtatshme për foshnjat, kur provat shkencore tregojnë të kundërtën. /skyweb.al
