“Unë jam një prej atyre njerëzve,” thotë Dr. Chris McCarthy. “E marr edhe unë jastëkun tim me vete.”
Mund t’i keni parë këta njerëz në aeroport, me një jastëk të futur nën krah, ndërsa tërheqin valixhet drejt sportelit të check-in-it.
Ose ndoshta jeni një prej tyre – të lidhur me një jastëk që është mjaftueshëm i butë për t’u rehatuar, por edhe mjaftueshëm i qëndrueshëm që të mos bëhet top gjatë natës.
McCarthy këmbëngul se nuk është tekanjoz. Ai është fizioterapist i nivelit të lartë dhe e di se një jastëk i gabuar mund të shkaktojë dhimbje në qafë.
Ai nuk e merr jastëkun me vete kur udhëton jashtë vendit, por sapo mbërrin në hotel, fillon të “merret me jastëkët” dhe ka një truk të provuar për ta bërë edhe jastëkun më të dobët të përshtatshëm për gjumë.
Ja udhëzuesi i tij për të zgjedhur jastëkun perfekt për ju.
Çfarë lloj gjumi bëni?
McCarthy, profesor i asociuar në Shkollën e Fizioterapisë në Manchester, thotë se jastëku i duhur varet nga pozicioni në të cilin flini.
Ai i tha podcastit Sliced Bread të BBC-së se shumica e njerëzve bëjnë pjesë në një nga tre kategoritë: flenë në krah, në shpinë ose me bark.
McCarthy nuk e rekomandon gjumin me bark, sepse qafa qëndron e kthyer nga njëra anë për një kohë të gjatë.
“Pashmangshmërisht, një muskul ose ligament tendoset dhe irritohet pak,” thotë ai. “Nëse ka një gjë për të cilën ka një konsensus shumë të mirë… në botën e fizioterapisë për trajtimin e dhimbjeve të shtyllës kurrizore, është: mos flini me bark.”
Kur zgjidhni një jastëk, ata që flenë në shpinë duhet të marrin parasysh përkuljen në pjesën e sipërme të shtyllës kurrizore, një harkim që te shumë njerëz rritet natyrshëm me kalimin e moshës.
“Nëse keni një përkulje më të madhe, kjo do të thotë se keni nevojë për një jastëk pak më të trashë sesa dikush që ka një shpinë shumë të drejtë,” thotë McCarthy.
Sa i butë është dysheku juaj?
McCarthy thotë se sa shumë zhyteni në dyshek “bën një ndryshim të madh në lartësinë që duhet të ketë më pas jastëku”.
“Shpatullat e gjera kanë nevojë për një jastëk të trashë [nëse] jeni në një dyshek shumë të fortë,” shpjegon ai.
“Nëse jeni në një dyshek më të butë, atëherë keni nevojë për një jastëk më të hollë, sepse shpatulla juaj zhytet më shumë në dyshek.”
Kjo është më pak problem për ata që flenë në shpinë, pasi ata nuk zhyten në dyshek aq shumë sa ata që flenë në krah.
Cila formë është më e mirë?
Jastëkët e specializuar shpesh reklamohen si të konturuar, ergonomikë ose ortopedikë – por McCarthy thotë se efektiviteti i tyre nuk është vërtetuar plotësisht.
“Ka disa prova, jo shumë të forta, që sugjerojnë se një pjesë pak më e ngritur në pjesën e përparme të jastëkut, e cila mbështet zonën e qafës… mund t’i ndihmojë ata që flenë në krah.”
Për të parë nëse një pjesë më e ngritur përpara ju ndihmon të flini më mirë, mund të provoni trukun e peshqirit të McCarthy-t: rrotullojeni një peshqir dhe vendoseni poshtë jastëkut.
Ai u sugjeron atyre që flenë në krah të zgjedhin një pozicion që e mban shpinën drejt.
Për ata që flenë në shpinë, disa prodhues reklamojnë jastëkë me një gropë në mes dhe me anë të ngritura. Sipas McCarthy-t, ky dizajn i vendos njerëzit në një pozicion të mirë gjumi, por disa nga pacientët e tij i kanë gjetur këta jastëkë “pak klaustrofobikë”.
Ai shton se një person me kokë të madhe dhe të rëndë ka nevojë gjithashtu për një jastëk më të trashë dhe më të fortë.
Pupla apo shkumë?
Puplat dhe pushi mund t’ju mbajnë më të freskët gjatë netëve të ngrohta, sepse largojnë nxehtësinë nga koka, thotë McCarthy.
Por ato mund të ndryshojnë formë gjatë natës, veçanërisht nëse personi lëviz shumë gjatë gjumit. Jastëku mund të mblidhet drejt pjesës së krevatit pranë kokës.
“Ajo që në fillim është një sipërfaqe e bukur, e sheshtë dhe mbështetëse, bëhet një lloj pykëzimi, dhe kështu qafa juaj përkulet në një pozicion jo të mirë.”
