Shtetet e Bashkuara kanë nisur zbatimin e një bllokade të re detare ndaj eksporteve energjetike të Iranit, duke shkaktuar pasiguri në transportin ndërkombëtar dhe në tregjet e naftës dhe gazit.
Efektet e para janë shfaqur në lëvizjen e tankerëve të lidhur me Iranin. Disa anije kanë braktisur itineraret e planifikuara, të tjera kanë ndryshuar kurs ose kanë qëndruar në pritje në ujërat ndërkombëtare, duke shmangur kalimin përmes Ngushticës së Hormuzit.
Kompanitë e transportit detar dhe menaxherët e anijeve po vlerësojnë rrezikun operacional përpara se të afrohen në zonat ku po kryhen kontrolle ushtarake.
Në ditët e para të operacionit, forcat amerikane devijuan disa anije tregtare, inspektuan një tanker dhe sekuestruan një tjetër pasi nuk iu bind urdhrave të tyre.
Operacioni u zhvillua pranë ishullit Kharg, ku ndodhet pika më e rëndësishme e Iranit për eksportin e naftës.
Kontrollet nuk po kufizohen vetëm në Ngushticën e Hormuzit. Prania amerikane është zgjeruar edhe në Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik, duke krijuar një zonë më të gjerë mbikëqyrjeje.
Në fokus janë anijet që dyshohet se transportojnë naftë, gaz ose produkte petrokimike iraniane.
Të dhënat e monitorimit tregojnë se disa tankerë po lëvizin në mënyrë të pazakontë për aktivitetin tregtar. Disa kanë bërë kthesa të menjëhershme, të tjera po lundrojnë me shpejtësi të ulët dhe ndryshojnë vazhdimisht drejtim.
Kjo sjellje tregon se pronarët e anijeve po presin zhvillime të reja përpara se të vendosin nëse do të vazhdojnë udhëtimin.
Trafiku i tankerëve të lidhur me Iranin përmes Ngushticës së Hormuzit është reduktuar ndjeshëm.
Numri i kufizuar i anijeve me sistemin automatik të identifikimit, AIS, të aktivizuar dhe ndryshimi i kursit edhe pas daljes nga Gjiri Persik tregojnë se operatorët po shmangin përballjen me forcat amerikane.
Nën vëzhgim të posaçëm është edhe e ashtuquajtura “flotë në hije” e Iranit, e përdorur për transportimin e produkteve energjetike dhe shmangien e sanksioneve.
Dhjetëra tankerë që transportojnë naftë bruto, gaz të lëngshëm dhe produkte petrokimike po monitorohen përmes sistemeve satelitore.
Tregjet po përpiqen të vlerësojnë nëse bllokada do të arrijë të kufizojë ndjeshëm eksportet iraniane.
Zhvillimet nuk prekin vetëm Teheranin, por të gjithë sektorin e transportit detar dhe energjisë.
Çdo kufizim i eksporteve nga Gjiri Persik mund të rrisë pasigurinë në tregjet globale dhe të shkaktojë rritje të kostove të sigurimit të anijeve.
Bllokada mund të sjellë gjithashtu ndryshime në rrjedhat ndërkombëtare të naftës dhe gazit, pasi kompanitë kërkojnë rrugë dhe furnizues alternativë.
Periudha në vijim pritet të tregojë nëse Uashingtoni do ta ruajë të njëjtin intensitet të operacionit dhe se si do të reagojë Irani ndaj një përplasjeje që po zhvillohet gjithnjë e më shumë në det.
