Psikologia Dr. Clare Sutherland mban në duar dy fotografi të mëdha. Njëra tregon fytyrën e një akademike australiane që drejton një studim kërkimor ndërkombëtar; tjetra është një deepfake (imazh i rremë i krijuar nga inteligjenca artificiale).
Inteligjenca artificiale është bërë aq e aftë në krijimin e imazheve realiste, sa po bëhet gjithnjë e më e vështirë të dallosh se çfarë është e vërtetë dhe çfarë jo.
Por a mund të trajnohen njerëzit që të dallojnë një imazh të një personi që në fakt është krijuar nga një makinë?
Kjo është pyetja që Clare Sutherland, nga Universiteti i Aberdeen-it, dhe kolegia e saj australiane kanë studiuar.
Por para se të zbulojmë përgjigjen, provoni këtë test dhe shënoni rezultatin tuaj. Nëse ju është dukur i vështirë, nuk jeni të vetmit.
Dikur ishte shumë më e lehtë të dalloje imazhet e krijuara nga kompjuteri – të përdorura shpesh nga mashtruesit – sepse inteligjenca artificiale bënte gabime, si p.sh. krijonte një gisht të gjashtë ose ndonjë detaj tjetër qartësisht të çuditshëm. Por AI mëson nga gabimet e saj.
“Trajnimi duke kërkuar defekte vizuale, si gishti i gjashtë ose vathët e çuditshëm, ka pasur sukses të kufizuar, pjesërisht sepse AI është bërë shumë e mirë, dhe mashtruesit mund të shmangin përdorimin e fotografive me gabime të dukshme,” shpjegon profesorja Amy Dawel.
Ajo është gruaja me flokë deri te supet në fotografinë që mban Sutherland. Fotografia e burrit është ajo e rreme.
Dawel është drejtoresha e Laboratorit të Emocioneve dhe Fytyrave në Universitetin Kombëtar Australian.
Ajo ka udhëhequr një ekip studiuesish nga Australia, Kanadaja dhe Mbretëria e Bashkuar për të zbuluar nëse njerëzit mund të trajnohen për të dalluar mashtrimet e krijuara nga AI.
Përgjigjja, të paktën për momentin, është po – por të mësosh të dallosh një imazh të rremë të krijuar nga AI kërkon një qasje më të hollë.
Të krijosh intuitë për imazhet e rreme
Sutherland drejton pjesën e studimit në Mbretërinë e Bashkuar, në Universitetin e Aberdeen-it.
Ajo tha se kishin vënë re se po krijonin një ndjesi intuitive për të dalluar nëse një fytyrë ishte e vërtetë apo e krijuar nga AI, vetëm duke e parë.
“Prandaj menduam se do të ishte shumë interesante të shihnim nëse mund t’ua mësonim këtë edhe njerëzve të tjerë,” tha ajo.
Për eksperimentet, u krijua një bazë me mijëra fytyra të gjeneruara nga AI duke përdorur mjetin StyleGAN3, një nga gjeneruesit më realistë të fytyrave që ekziston.
Pjesëmarrësit u testuan para dhe pasi morën trajnim.
Çfarë u mësuan të vëzhgonin?
Studiuesit i trajnuan pjesëmarrësit duke u tërhequr vëmendjen te gjashtë karakteristika perceptuese:
- Simetria – AI shpesh nuk arrin të rikrijojë veçoritë e vogla që na bëjnë njerëzorë, si një qepallë paksa e varur ose një buzëqeshje jo plotësisht simetrike. “Nëse duket tepër perfekte për të qenë e vërtetë, ndoshta nuk është.”
- Përpjesëtimi – Një ide e ngjashme. Hunda shumë të mëdha ose veshët shumë të dalë nuk janë tipike për imazhet deepfake.
- Tërheqja fizike – “Fytyrat e krijuara nga AI priren të duken më tërheqëse,” shpjegon Sutherland. “Kjo është më subjektive dhe lidhet me gjykimin estetik, por AI shpesh krijon fytyra që janë të këndshme për syrin.”
- Veçantia – “Mendoni: çfarë do ta bënte një fytyrë të dallohej në një turmë?” Fytyrat e AI zakonisht afrohen më shumë me mesataren, ndaj duken më të zakonshme dhe më pak unike.
- Shprehja emocionale – “Fytyrat e AI priren të jenë më pak shprehëse emocionalisht,” thotë Sutherland. “Ato zakonisht shfaqin më pak emocione.”
- Lehtësia për t’u mbajtur mend – “Shpesh duken më pak të paharrueshme; është më e vështirë t’i mbash mend.”
AI gjithashtu është më pak e aftë në krijimin e fytyrave të njerëzve jo të bardhë, si edhe të personave më të moshuar ose më të rinj, sepse pjesa më e madhe e të dhënave me të cilat është trajnuar përfshin njerëz të rinj me ngjyrë të bardhë.
Disa nga këto këshilla mund të duken të ngjashme ose paksa të paqarta – por pikërisht ky është thelbi.
Shumë rrallë do të hasni një shenjë të vetme dhe të sigurt që zbulon një imazh të rremë të krijuar nga AI. Përkundrazi, bëhet fjalë për t’u familjarizuar me karakteristikat e tyre dhe për të zhvilluar një intuitë.
Studiuesit zbuluan se, duke u treguar njerëzve si imazhe reale ashtu edhe të krijuara nga AI, dhe duke u treguar se cilat ishin të vërteta e cilat jo, aftësia e tyre për t’i dalluar u përmirësua ndjeshëm – madje brenda vetëm një ore trajnim.
