Suedia nuk është vendi i parë që të vjen ndër mend kur flitet për verëra të nivelit botëror. Por një kantinë në jug të vendit po sfidon Francën, Italinë dhe Spanjën, duke fituar vlerësime që deri pak vite më parë do të dukeshin të pamundura.
Në një degustim të verbër të zhvilluar në vitin 2024, ku përballë njëra-tjetrës u vendosën 12 nga verërat më të mira evropiane dhe 12 verëra suedeze, një panel prej 18 ekspertësh ndërkombëtarë shpalli fituese Immelen, verën e bardhë të kantinës Kullabergs në rajonin Skåne, në jug të Suedisë.
Vera suedeze la pas etiketa të njohura nga Franca, Italia dhe Spanja. Suksesi ishte aq i madh sa Immelen u zgjodh më pas për t’u servirur në banketin e Çmimeve Nobel në Stokholm.
Sipas The Economist, ky moment shënoi një lloj “daljeje në skenë” për industrinë suedeze të verës.
Suedia është një vend shumë i ri në këtë industri. Prodhimi komercial i verës u miratua nga Bashkimi Europian vetëm në vitin 1999, ndërsa sot në vend funksionojnë rreth 50 kantina komerciale. Prodhimi mbetet shumë i vogël krahasuar me fuqitë tradicionale të verës, por po rritet me shpejtësi.
Një nga faktorët që ka ndihmuar është ngrohja e klimës. Temperaturat më të larta kanë bërë të mundur kultivimin më të mirë të rrushit në veri të Europës, ndërsa ditët shumë të gjata të verës suedeze sigurojnë orë të shumta dielli. Pjekja më e ngadaltë e rrushit mund të ndihmojë gjithashtu në zhvillimin e aromave më komplekse.
Megjithatë, ndryshimet klimatike kanë edhe anën tjetër. Victor Dahl, drejtues i Kullabergs, thotë se moti është bërë shumë më i paparashikueshëm dhe se që prej vitit 2018 pothuajse çdo sezon prodhimi ka qenë i ndryshëm.
Immelen prodhohet kryesisht nga varieteti Solaris, një rrush i krijuar në vitin 1975 nga kryqëzime që përfshijnë Riesling dhe Pinot Gris dhe që sot është varieteti më i kultivuar në Suedi. Pjesa tjetër e verës përbëhet nga Souvignier Gris dhe një sasi e vogël Muscaris.
Rezultati është një verë e bardhë me trup të plotë, ndryshe nga stereotipi i verërave të prodhuara në klima të ftohta. Gazetari i The Economist e krahason atë me një Sancerre të nivelit të lartë.
Në suksesin e verës suedeze ka ndikuar edhe zhvillimi i kuzhinës “New Nordic”. Rajoni Skåne, i quajtur shpesh edhe “Toskana nordike”, është kthyer në destinacion gastronomik, me restorante të nivelit të lartë dhe kuzhinierë të njohur ndërkombëtarisht. Mundësia për të servirur ushqime lokale me verë lokale po i jep industrisë një shtysë të re.
Një rol të pazakontë ka luajtur edhe monopoli shtetëror suedez i alkoolit, Systembolaget. Për t’u futur në rrjetin kombëtar të dyqaneve, kantinat duhet të garantojnë cilësi dhe volum të qëndrueshëm. Sipas ekspertëve, sistemi ka funksionuar në praktikë si një mekanizëm i fortë kontrolli cilësie.
Nga qershori 2025, Suedia ndryshoi gjithashtu ligjin duke u lejuar kantinave të shesin verë direkt te vizitorët, megjithëse shitja lejohet vetëm si pjesë e një eksperience edukative prej të paktën 30 minutash dhe rregulli po testohet për një periudhë gjashtëvjeçare.
Industria suedeze e verës është ende në fillimet e saj dhe nuk mund të konkurrojë me historinë shekullore të Francës apo Italisë. Por fakti që një verë nga jugu i Suedisë mundi disa prej emrave më të njohur europianë në një degustim të verbër tregon se harta tradicionale e verës në Europë po ndryshon. /skyweb.al
