• Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
  • Kush jemi ne
  • Politika e Privatësisë
E hënë, 23 Nëntor, 2026
  • Hyr
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
Kreu Shëndet

Sekretet e “zonës blu”, pse të moshuarit e Sardenjës janë më të lumtur?

Editor Nga Editor
23 Gusht, 2026
në Shëndet
A A
Sekretet e “zonës blu”, pse të moshuarit e Sardenjës janë më të lumtur?
Share on FacebookShare on WhatsApp

Kurioziteti, qëndrueshmëria emocionale dhe një jetë aktive shoqërore duket se janë përbërësit kryesorë pas jetëgjatësisë së shëndetshme të të moshuarve në zonën blu të Sardenjës.

Njerëzit po jetojnë më gjatë se kurrë më parë, ndërsa jetëgjatësia mesatare globale ka arritur në 73.5 vjet. Megjithatë, të jetosh më gjatë nuk do të thotë domosdoshmërisht të jetosh më shëndetshëm. Studiuesit po përpiqen të zbulojnë sekretin jo vetëm të një jete më të gjatë, por edhe të një jete të jetuar me shëndet të mirë dhe cilësi të lartë.

Për këtë arsye, studiuesit në Universitetin e Kaljarit (Cagliari) në Itali studiuan të moshuarit e zonës blu të Sardenjës, një rajon në ishullin mesdhetar ku njerëzit priren të jetojnë më gjatë sesa në pjesë të tjera të Italisë dhe më gjatë se në pjesën tjetër të Evropës.

Zonat blu janë zona gjeografikisht të izoluara si Sardenja qendrore-lindore (Itali), Okinaëa (Japoni), Ikaria (Greqi) dhe Nicoya (Kosta Rika)  të karakterizuara nga jetëgjatësia e jashtëzakonshme dhe nivele të larta të mirëqenies së banorëve të tyre.

Për t’u cilësuar si një “zonë blu”, një vend duhet të ketë kufij të përcaktuar qartë, një përqendrim jashtëzakonisht të lartë të njerëzve që jetojnë të paktën deri në moshën 90-vjeçare gjatë 150 viteve të fundit dhe dokumentacion të besueshëm që vërteton datat e lindjes dhe vdekjes.

Studime të mëparshme kanë treguar se njerëzit në këto zona gëzojnë jetë më të gjatë falë një kombinimi faktorësh gjenetikë, mjedisorë, ushqimorë, socio-kulturorë dhe psikologjikë.

Cili është sekreti i “super-të moshuarve” të Sardenjës?

Studimi i ri, i botuar në revistën International Journal of Applied Positive Psychology, krahasoi të moshuarit që jetojnë në zonën blu të Sardenjës me ata që jetojnë në një zonë rurale aty pranë. Pjesëmarrësit iu përgjigjën pyetjeve mbi stilin e jetesës, karakteristikat demografike, cilësinë e perceptuar të jetës dhe kryen një test njohës.

Në zonën blu të Sardenjës, të moshuarit përfitojnë nga aktivitete të rregullta që stimulojnë si jetën shoqërore ashtu edhe aftësitë mendore; ata ruajnë një rol domethënës në komunitet dhe një ndjenjë qëllimi në jetë, të cilat autorët i përshkruajnë si “elemente kyçe për një plakje të suksesshme.”

Studiuesit zbuluan se banorët e zonës blu kishin nivele më të larta kurioziteti dhe ishin më të hapur ndaj ideve të reja. Ata gjithashtu kishin aftësi më të zhvilluara për të kuptuar dhe shprehur emocionet e tyre.

Në përfundim, të dhënat sugjerojnë se profilet e personalitetit që përshtaten mirë me ndryshimet dhe një stil jetese aktiv janë thelbësore për ruajtjen e shëndetit mendor dhe fizik në moshën e tretë.

Banorët e zonës blu bëjnë një jetë të thjeshtë, por shumë aktive. Ata kalonin dukshëm më shumë kohë në aktivitete të kohës së lirë që stimulojnë mendjen dhe trupin – mesatarisht 11.3 orë në javë, krahasuar me 6.8 orë tek ata që jetonin jashtë zonës blu.

Studiuesit vunë re gjithashtu se, në vend që të përpiqeshin të bënin gjithçka, këta të moshuar përqendroheshin në aktivitetet që ende mund t’i kryenin me sukses dhe që u sillnin kënaqësi, si kopshtaria, ecja ose pjesëmarrja në takime shoqërore në qendrat komunitare.

Të moshuarit në zonën blu ruanin lidhje të forta shoqërore brenda komunitetit të tyre dhe shprehnin kënaqësi më të madhe si në marrëdhëniet familjare ashtu edhe në ato me miqtë dhe njerëzit jashtë familjes. Ata gjithashtu kishin strategji më efektive për përballimin e problemeve të përditshme dhe kompetenca më të larta emocionale.

Autorët e studimit përfunduan se angazhimi shoqëror dhe menaxhimi efektiv i stresit janë elementë thelbësorë për një plakje të shëndetshme në këto komunitete unike.

Ku ndodhet zona blu e Sardenjës?

Zona blu e Sardenjës shtrihet në gjashtë fshatra në pjesën lindore-qendrore të ishullit, në rajonin e quajtur Ogliastra, sipas studimeve të fundit.

Në këtë zonë, përqindja e njëqindvjeçarëve mes njerëzve të lindur midis viteve 1880 dhe 1900 ishte afërsisht pesë herë më e lartë sesa në pjesën tjetër të Evropës dhe tre herë më e lartë sesa në Sardenjë në tërësi. Ky raport është rritur edhe më shumë që kur termi “zonë blu” u përdor për herë të parë pothuajse 20 vjet më parë.

Ndërsa në nivel global më shumë gra arrijnë moshën 100-vjeçare sesa burrat, në këtë pjesë të Sardenjës numri i burrave dhe grave që arrijnë këtë moshë është pothuajse i barabartë.

Në zonën blu të ishullit, studiuesit verifikuan moshën e çdo personi mbi 90 vjeç duke krahasuar të dhënat e arkivave civile dhe kishtare, si dhe duke rindërtuar pemët gjenealogjike familjare për të shmangur gabimet ose ngatërrimet e identitetit.

Përshtati Skyweb.al

Artikulli para

Harrojeni Francën, vera më e mirë në botë prodhohet në një cep të….Suedisë

Artikulli pas

Gati 32% të shqiptarëve në pasiguri ushqimore, katër herë mbi mesataren europiane

Editor

Editor

Nga Kategoria

Nga tabu në traditë, zakoni italian i fshirjes së salcës në pjatë me bukë kthehet në ritual
Shëndet

Nga tabu në traditë, zakoni italian i fshirjes së salcës në pjatë me bukë kthehet në ritual

21 Nëntor, 2026
Peshk dhe vezë në tavolinën e punës? Debatet dhe rregullat e pashkruara të drekës në zyrë
Shëndet

Peshk dhe vezë në tavolinën e punës? Debatet dhe rregullat e pashkruara të drekës në zyrë

21 Nëntor, 2026
Vetmia e gjatë rrit rrezikun e demencës, zbulon studimi i ri
Shëndet

Vetmia e gjatë rrit rrezikun e demencës, zbulon studimi i ri

21 Nëntor, 2026
ISHP apelon për vaksinim, kush rrezikohet më shumë nga gripi në këtë periudhë
Shëndet

ISHP apelon për vaksinim, kush rrezikohet më shumë nga gripi në këtë periudhë

20 Nëntor, 2026
IA rikrijon kujtimet e njerëzve me demencë, një mënyrë e re për të ruajtur historitë personale
Shëndet

IA rikrijon kujtimet e njerëzve me demencë, një mënyrë e re për të ruajtur historitë personale

20 Nëntor, 2026
Vaksina kundër HPV-së parandalon disa lloje kanceri, por vaksinimi i adoleshentëve mbetet i pabarabartë në Europë
Shëndet

Vaksina kundër HPV-së parandalon disa lloje kanceri, por vaksinimi i adoleshentëve mbetet i pabarabartë në Europë

20 Nëntor, 2026
Artikulli pas
Ushqimet ultra të përpunuara krijojnë varësi si cigaret

Gati 32% të shqiptarëve në pasiguri ushqimore, katër herë mbi mesataren europiane

Të Përzgjedhura

Stuhia Goretti godet Europën, fluturime dhe trena të anuluar
Aktualitet

Stuhia Goretti godet Europën, fluturime dhe trena të anuluar

Nga Editor
9 Janar, 2026
0

Stuhia e fuqishme Goretti ka përfshirë disa vende të Evropës veriore, duke shkaktuar ndërprerje të gjera të energjisë elektrike, probleme...

Lexo të plotë
Qeveria miraton ndërtimin e një centrali fotovoltaik 128 MW në Fier

Qeveria miraton ndërtimin e një centrali fotovoltaik 128 MW në Fier

6 Shkurt, 2026
“Huffpost”: Shqipëria ndër destinacionet më të mira për pushime në 2026

“Huffpost”: Shqipëria ndër destinacionet më të mira për pushime në 2026

18 Dhjetor, 2025
Kryengritja e “Stalingradit” socialist, si Braçe po e bën fakt të kryer kandidaturën për Tiranën nga Njësia 5

Kryengritja e “Stalingradit” socialist, si Braçe po e bën fakt të kryer kandidaturën për Tiranën nga Njësia 5

31 Mars, 2026
Nga tabu në traditë, zakoni italian i fshirjes së salcës në pjatë me bukë kthehet në ritual

Nga tabu në traditë, zakoni italian i fshirjes së salcës në pjatë me bukë kthehet në ritual

21 Nëntor, 2026

Të Fundit

Ndryshojnë procedurat e kontrollit të udhëtarëve dhe mjeteve në Doganën e Qafë Thanës

Ndryshojnë procedurat e kontrollit të udhëtarëve dhe mjeteve në Doganën e Qafë Thanës

22 Nëntor, 2026
OKB: Dështon nisma për ndalimin ligjor të “robotëve vrasës”

OKB: Dështon nisma për ndalimin ligjor të “robotëve vrasës”

22 Nëntor, 2026
Presidenti Begaj në 120-vjetorin e Shoqatës “Tomorri”: Trashëgimia kulturore duhet t’u përcillet brezave të rinj

Presidenti Begaj në 120-vjetorin e Shoqatës “Tomorri”: Trashëgimia kulturore duhet t’u përcillet brezave të rinj

22 Nëntor, 2026
AI në matematikë, punonjësi i Anthropic pretendon se zgjidhi hipotezën 170-vjeçare

AI në matematikë, punonjësi i Anthropic pretendon se zgjidhi hipotezën 170-vjeçare

22 Nëntor, 2026
SkyWeb.al

Info

Skyweb.al është media online me profil ekonomik, e fokusuar në lajme të thelluara mbi ekonominë, financat, biznesin, turizmin dhe aviacionin civil.

Kontakt

Email: info@skyweb.al

NIPT: M51916003M

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Mirësevini!

Hyni në llogarinë tuaj.

Keni harruar fjalëkalimin?

Riktheni fjalëkalimin

Ju lutem shkruani username ose email

Hyr