Shqipëria është duke përjetuar një nga transformimet demografike më të thella të dekadave të fundit, plakjen progresive dhe të përshpejtuar të popullsisë. Të dhënat e viteve të fundit nga INSTAT tregojnë një rritje të vazhdueshme dhe shqetësuese të moshës mediane, një tregues kyç që ndihmon për të kuptuar strukturën e brendshme të një shoqërie.
Në vitin 2011, mosha mediane në Shqipëri ishte 32.6 vjeç. Kjo do të thotë se gjysma e shqiptarëve ishin më të rinj se kjo moshë. Sot, në vitin 2025, kjo shifër ka arritur në 44.3 vjeç, një rritje prej 11.7 vitesh në vetëm një dekadë e gjysmë. Vetëm gjatë dy viteve të fundit (2023–2025), mosha mediane është rritur me pothuajse 6 vite, një sinjal i qartë se plakja e popullsisë po përshpejtohet me ritme të pazakonta.
Kjo tendencë është rezultat i rënies së lindshmërisë, emigracionit të lartë, kryesisht i të rinjve dhe rritjes së jetëgjatësisë. Shqipëria, ashtu si shumë vende të tjera të Ballkanit, Europës dhe Botës po përballet gjithmonë e më shumë me këtë fenomen. Megjithatë, krahasuar me vendet e Bashkimit Europian, Shqipëria renditet ndër vendet me moshën më të re.
Një detaj interesant që shpesh mbetet në hije është diferenca gjinore brenda këtij treguesi, meshkujt kanë moshë mediane më të ulët se gratë, çka lidhet drejtpërdrejt me jetëgjatësinë më të lartë të femrave dhe strukturën e përgjithshme të popullsisë.
Rritja e moshës mediane sjell pasoja të ndjeshme, tkurrje të forcës aktive të punës, rritje të barrës mbi sistemin e pensioneve dhe një nevojë urgjente për shërbime sociale të orientuara drejt të moshuarve. Në të njëjtën kohë, ky trend kërkon që politika publike të fokusohet seriozisht në nxitjen e lindjeve, frenimin e emigracionit dhe krijimin e kushteve që të rinjtë të shohin një të ardhme brenda vendit.
