Në Holandë, java katër-ditore e punës nuk është miratuar nga ndonjë ligj i posaçëm, por është bërë pjesë e realitetit falë politikave të hershme të tregut të punës dhe një kulture që vë në qendër ekuilibrin mes jetës dhe punës.
Sipas Eurostat, në vitin 2023 holandezët kanë regjistruar javën mesatare më të shkurtër të punës në Evropë, me 32.2 orë, gati katër orë më pak se në Francë dhe edhe më poshtë se Gjermania.
Në praktikë kjo përkthehet në një javë pune katër-ditore për një numër gjithnjë e më të madh punonjësish.
Ajo që e bën këtë rast të veçantë është se ndryshimi nuk erdhi nga një reformë e madhe kombëtare.
Për dekada, punëtorët kanë zgjedhur gradualisht të punojnë më pak orë, duke përfituar nga kontratat fleksibël dhe puna me kohë të pjesshme, sidomos për prindërit dhe kujdestarët.
Qeveritë që prej viteve ’80 kanë krijuar kushte që puna me orar të shkurtuar të mos sjellë humbje sigurimesh apo pasiguri për vendin e punës, duke i dhënë kësaj forme një status normaliteti.
Edhe pse punohet më pak, produktiviteti nuk ka pësuar rënie.
Punonjësit holandezë prodhojnë mesatarisht 45.3 euro në orë, duke qëndruar në nivele të ngjashme me vendet më të fuqishme të BE-së.
Pagat janë të qëndrueshme dhe ekonomia nuk ka humbur ritmin.
Shembulli i Holandës po shihet me interes nga vende të tjera.
Shumë kompani në Mbretërinë e Bashkuar dhe SHBA kanë testuar javën katër-ditore, por shpesh hasin pengesa nga ligjet e punës apo frika për ulje produktiviteti.
Në Holandë, procesi ndodhi ndryshe: punëtorët e kërkuan, punëdhënësit u përshtatën, dhe me kalimin e kohës kjo u bë normë.
Mësimi kryesor nga ky model është se një javë pune më e shkurtër nuk ka nevojë për mandate të forta politike. Mjafton të krijohen kushtet e duhura dhe fuqia punëtore vetë i jep formë ndryshimit.
