Nga Skyweb.al
Ekonomia shqiptare po përballet me një situatë kontradiktore, ku rritja e Produktit të Brendshëm Bruto (PBB) po shtyhet përpara kryesisht nga administrata publike dhe rritja e pagave në sektorin shtetëror, ndërkohë që sektorët prodhues e shërbyes tregojnë shenja dobësie.
Të dhënat e INSTAT për tremujorin e dytë 2025 tregojnë një rritje prej 3,51% të PBB-së, ku mbi gjysmën e saj e ka mbajtur “Administrata publike, Arsimi dhe Shëndetësia”, me një rritje rekord prej 15,1% dhe kontribut +1,65 pikë përqindje. Ky rezultat pasqyron efektin e rritjeve të pagave dhe shpenzimeve buxhetore, duke vënë në dukje varësinë në rritje të ekonomisë nga sektori publik.
Në të kundërt, motorët tradicionalë të ekonomisë japin sinjale të brishta. Ndërtimi u rrit vetëm me 2,68%, një ritëm dukshëm më i ulët se tremujorët e mëparshëm, duke treguar se sektori nuk mund të gjenerojë më rritje të fortë ekonomike.
Një tjetër problem i theksuar është tkurrja e sektorëve bazë. “Bujqësia, Pyjet dhe Peshkimi” shënuan rënie me 2,49%, ndërsa “Industria, Energji dhe Uji” u ulën me 1,79%. Të dy këta sektorë kontribuan negativisht në PBB, duke e ekspozuar ekonominë ndaj dobësive strukturore që nuk kompensohen dot nga shpenzimet e shtetit.
Edhe pse konsumi final i qeverisë është rritur me mbi 12%, konsumi final i popullatës nuk po ndjek të njëjtin ritëm. Për më tepër, turizmi nuk rezultoi në nivelin e pritshëm këtë sezon, ndërkohë që pritshmëritë për vitin e ardhshëm janë drejt rënies, sipas parashikimeve të aktorëve të tregut.
Një sinjal tjetër paralajmërues vjen nga sistemi bankar. Vrojtimet e sistemit bankar për perceptimin e rreziqeve sistemike gjatë gjysmës së parë të vitit tregon rritje të vlerësimit për rreziqet makroekonomike, sidomos ato që lidhen me goditje nga jashtë dhe përkeqësim të ekonomisë së brendshme. Ndërkohë, BSH ka kufizuar së fundmi kreditë për blerjen e pronave të paluajtshme dhe rregulluar kushtet e kësteve, me synim shmangien e rreziqeve që mund të vijnë nga kreditimi i ndërtimit.
Përtej faktorëve të brendshëm, pasiguria shtohet edhe nga tregjet e huaja, të cilat mbeten të trazuara për shkak të konflikteve ndërkombëtare dhe krizave gjeopolitike. Këto zhvillime mund të ndikojnë drejtpërdrejt mbi eksportet, investimet dhe stabilitetin ekonomik të vendit.
Në këto kushte, ekonomia shqiptare ndodhet në një udhëkryq: nëse rritja vazhdon të mbështetet kryesisht nga administrata publike dhe pagat e financuara nga buxheti, ndërkohë që ndërtimi humbet vrullin, bujqësia dhe industria tkurren, turizmi bie nën pritshmëri dhe tregjet e jashtme mbeten të pasigurta, perspektiva afatmesme bëhet e pasigurt.
Pa një strategji për të rigjallëruar sektorët prodhues, për të forcuar eksportet dhe për të nxitur investimet private, rritja aktuale rrezikon të mbetet e brishtë dhe e paqëndrueshme, duke e ekspozuar ekonominë ndaj rreziqeve të brendshme dhe ndërkombëtare. /skyweb.al
