Pas një periudhe të gjatë stabiliteti, ari ka shënuar një rikthim të fuqishëm në tregjet ndërkombëtare, duke u pozicionuar sërish si një nga asetet më të kërkuara nga investitorët. Që nga fillimi i vitit 2025, çmimi i arit është rritur me afro 50%, duke arritur një rekord historik prej mbi 3,800 dollarësh për onz. Bankat më të mëdha botërore si J.P. Morgan, Bank of America dhe Goldman Sachs parashikojnë që kjo rritje mund të vazhdojë, duke çuar çmimin në mbi 4,000 dollarë deri në vitin 2026 dhe ndoshta deri në 5,000 dollarë, nëse trendet aktuale nuk ndryshojnë.
Ky moment historik i arit mbështetet në tre shtylla kryesore: politikat monetare në SHBA, zhvendosja e rezervave valutore nga bankat qendrore dhe shtimi i kërkesës nga investitorët institucionalë dhe privatë.
- Ulja e normave të interesit dhe rikthimi I inflacionit
Rezerva Federale e SHBA (FED) ka nisur një cikël të ri të uljes së normave të interesit, në përpjekje për të zbutur ngadalësimin ekonomik dhe për të mbështetur tregun e punës. Në shtator 2025, FED uli normën bazë me 0.25 pikë përqindje, edhe pse inflacioni mbeti mbi objektivin e 2%, duke arritur në 2.9% në gusht.
Historikisht, periudhat me norma të ulëta dhe inflacion të lartë kanë sjellë rritje të konsiderueshme të çmimit të arit. Bank of America raporton se që nga viti 2001, në situata të ngjashme, ari ka shënuar një rritje mesatare vjetore prej 13%. Edhe sipas J.P. Morgan, në çdo cikël të fundit të uljes së normave nga FED, ari është rritur mesatarisht me 7% brenda nëntë muajve.
- Rënia e besimit në dollarin amerikan dhe obligacionet shtetërore
Pasiguria gjeopolitike, borxhi i lartë i SHBA-së dhe tensionet tregtare kanë bërë që bankat qendrore të orientohen gjithnjë e më shumë drejt arit si një aset i sigurt, në vend të dollarit apo obligacioneve amerikane.
Në tremujorin e dytë të vitit 2025, bankat qendrore blenë 166.5 ton ar, ndërsa për gjithë vitin priten blerje mes 700 dhe 800 tonëve. Kina në veçanti, e cila aktualisht ka vetëm 8% të rezervave të saj në ar, ka njoftuar synimin për të rritur këtë përqindje në 20%, duke gjeneruar kërkesë të qëndrueshme në vitet që vijnë.
- Interesi i lartë nga investitorët privatë dhe fondet ETF
Interesi për arin nuk po vjen vetëm nga bankat qendrore. Investitorët institucionalë dhe privatë, përfshirë fondet ETF, po rrisin ekspozimin ndaj këtij aktivi. Të dhënat e Bloomberg tregojnë se fondet ETF që investojnë në ar kanë arritur vlerën rekord prej 112.5 miliardë dollarësh, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë.
Duke qenë se tregu i arit përfaqëson vetëm rreth 4% të aseteve globale të investueshme, edhe lëvizje të vogla në kapital mund të kenë ndikim të madh në çmim. J.P. Morgan vlerëson se për çdo 10 miliardë dollarë të reja të investuara në ar, çmimi mund të rritet me rreth 3% në afat të shkurtër.
Në një klimë të pasigurt globale dhe me perspektiva të dobëta për monedhën amerikane, ari duket se është rikthyer fuqishëm si strehë e sigurt për investitorët në kërkim të mbrojtjes nga inflacioni dhe paqëndrueshmëria ekonomike. /Skyweb.al
