Ndërsa për Shqipërinë dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor energjia hidroelektrike mbizotëron dhe përbën pjesën më të madhe të prodhimit të energjisë së rinovueshme, potenciali për energji diellore mbetet thuajse i paprekur.
Sipas të dhënave të Eurostat, vendet si Shqipëria (46.6 %) dhe Mali i Zi (40.8 %) kanë ndarjen e energjisë së rinovueshme mbi mesataren evropiane prej 24.5 %, por kjo nuk pasqyron shfrytëzimin real të pjesës më të madhe të burimeve, veçanërisht të diellit.
Në Shqipëri, 96,7 % e energjisë elektrike prodhohet përmes hidrocentraleve, duke e bërë atë së bashku me Islandën vendin e vetëm në Evropë që operon pa karburante fosile. Megjithatë, ujërat e shumta në rajon nuk janë në vetvete zgjidhje përfundimtare: nivelartë të uleta të ujërave në stinën e nxehtë çojnë në prodhim të reduktuar dhe vështirësi për furnizim konstant.
Në anën tjetër, vetë energjia diellore, megjithëse e bollshme, ka një përfaqësim të ulët në miksin energjetik: në Maqedoninë e Veriut vetëm 5,5 % vjen nga dielli, në Kroaci 5,6 % dhe në Slloveni 8,9 %.
Arsyeja për këtë është e shumëfishtë: mungesa e subvencioneve, infrastruktura e kufizuar për lidhjen në rrjet, si dhe investime minimaliste në panelet diellore rezidenciale.
Një tjetër sfidë serioze është humbja e transmetimit, në shumë vende të Ballkanit, përllogaritet se humbjet arrijnë deri në 20-25 % të energjisë të prodhuar për shkak të rrjetit të vjetruar dhe mungesës së modernizimit.
Ekspertët theksojnë se diversifikimi i burimeve të energjisë është thelbësor për stabilitetin e sektorit energjetik në rajon dhe në këtë kontekst, bashkimi më intensiv i energjisë diellore duhet të përfshihet si prioritet. Ndërkohë që hidro- dhe eolike kanë kapacitet të matur, pjesa e diellit ofron një hapësirë të hapur që vetëm pak është shfrytëzuar.
Në përmbledhje, BE-anëtarët e ardhshëm të Ballkanit Perëndimor kanë të gjithë komponentët për një tranzicion të suksesshëm të energjisë, por veprimi aktual mbetet i ngadaltë dhe investimet në diellore ende të pamjaftueshme. /fr.de
