Kontrolli i Lartë i Shtetit ka zbuluar se sistemi i sigurisë në shkolla ka funksionuar në mënyrë të mangët gjatë tre viteve të fundit, duke lënë institucionet arsimore të pambrojtura ndaj rasteve të sjelljes së dhunshme, pranisë së armëve të ftohta dhe elementëve të tjerë të rrezikshëm. Edhe pse oficerët e sigurisë janë menduar të jenë pika kryesore e ruajtjes së rendit në shkolla, auditimi tregon se ata nuk kanë kryer kontrolle fizike dhe në shumë raste nuk kanë raportuar as incidentet që janë evidentuar.
Në pesë shkolla të ndryshme të audituara, përfshirë institucione në Lezhë, Rrogozhinë dhe Tiranë, u konstatua se gjatë periudhës 2021–2024 nuk ka pasur kontrolle rutinë në ambientet e brendshme apo ndaj nxënësve, përveç dy rasteve të izoluara në një gjimnaz. Në disa shkolla, oficerët pranuan se shmangnin kontrollet nga frika e reagimit të prindërve ose për të mos krijuar perceptim negativ tek nxënësit. Kjo qasje ka bërë që rasti i armëve të ftohta, lëndëve narkotike apo mjeteve të tjera të rrezikshme të mos identifikohen dhe të mos dokumentohen.
Auditimi thekson mospërputhje të forta midis realitetit në terren dhe raporteve zyrtare. Ndërsa dokumentet zyrtare flasin për pak raste të raportuara, pyetësorët e realizuar me nxënës tregojnë një tablo krejt ndryshe: një pjesë e konsiderueshme e tyre janë shprehur se kanë parë armë të ftohta brenda institucioneve arsimore të paktën një herë gjatë vitit. Këto gjetje ngrenë shqetësime serioze për mungesën e transparencës dhe mosfunksionimin e sistemit të raportimit.
Mangësitë nuk lidhen vetëm me oficerët e sigurisë. Strukturat vendore dhe ato qendrore nuk kanë një mekanizëm të standardizuar për të mbledhur dhe verifikuar incidentet në shkolla. Raportimet shpesh mbeten formale, pa analizë të thelluar dhe pa ndjekje konkrete. Në disa raste, drejtoritë arsimore nuk marrin fare njoftime për raste të rrezikshme, ndërsa shkollat nuk aplikojnë procedura të qarta për menaxhimin e situatave problematike.
KLSH vëren se mungesa e kontrolleve dhe e monitorimit krijon kushte që rrezikojnë drejtpërdrejt sigurinë e nxënësve. Ambientet e shkollave mbeten të ekspozuara ndaj ngjarjeve të papritura, ndërsa pranë tyre mund të qarkullojnë armë të ftohta dhe materiale të ndaluara pa u vënë re. Si pasojë, institucionet arsimore nuk po arrijnë të garantojnë nivelin minimal të sigurisë për fëmijët.
Në përfundim, auditimi i KLSH-së kërkon ndërhyrje të menjëhershme në sistemin e sigurisë së shkollave. Nevojitet një rishikim i plotë i funksionit të oficerëve të sigurisë, standardizim i procedurave të kontrollit dhe raportimit, si dhe koordinim i qëndrueshëm midis shkollave, policisë dhe institucioneve arsimore. Pa këto masa, siguria e fëmijëve mbetet e pambrojtur dhe rreziqet brenda shkollave mund të shtohen. /Skyweb.al
