Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë hapa konkretë për të reduktuar ndikimin energjetik të Rusisë në Ballkanin Perëndimor.
Në Bosnje Hercegovinë, Uashingtoni ka mbështetur financiarisht ndërtimin e gazsjellësit “Southern Interconnection”, i cili do ta lidhë vendin me terminalin e LNG-së në Kroaci, duke i dhënë fund varësisë nga gazi rus pas vitesh bllokimesh politike.
Ndërkohë, në Serbi, sanksionet amerikane ndaj kompanisë energjetike NIS, e kontrolluar nga Gazprom, kanë ekspozuar varësinë strukturore të Beogradit nga energjia ruse dhe e kanë detyruar vendin të kërkojë linja alternative furnizimi.
Ky zhvillim ka shënuar një kthesë të fortë në arkitekturën energjetike rajonale, duke e orientuar Ballkanin drejt burimeve jo-ruse, nën presionin dhe mbështetjen direkte të SHBA-ve.
Në këtë kontekst rajonal, investimet amerikane në Shqipëri shihen si pjesë e së njëjtës strategji për diversifikimin energjetik dhe forcimin e sigurisë në rajon.
Në këtë frymë duket se përfshihen edhe investimet amerikane në Shqipëri, veçanërisht në sektorin e energjisë së rinovueshme.
Kompania amerikane CWP ka marrë autorizimin për ndërtimin e një parku eolik me kapacitet 600 MW në Tropojë, ndërsa një projekt i dytë me të njëjtën fuqi është planifikuar në Pukë.
Gjatë prezantimit të projektit, ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, bëri të ditur se vetëm në sektorin energjetik janë angazhuar mbi 2 miliardë euro investime private.
Sipas saj, aktualisht janë në operim mbi 700 MW kapacitete fotovoltaike private, rreth 400 MW vetëprodhues, ndërsa portofoli i projekteve në zhvillim pritet ta çojë kapacitetin total në rreth 1500 MW me energji diellore dhe eolike. Paralelisht, mbi 1600 MW të tjera ndodhen në fazë studimi dhe lehtësimi financiar.
Prania në Shqipëri e të ngarkuarës me punë të SHBA, Nancy VanHorn, shihet si një konfirmim i qartë i mbështetjes së administratës amerikane për këto projekte dhe i gatishmërisë për bashkëpunim strategjik në sektorin energjetik.
Më pas, VanHorn rikonfirmoi edhe qëndrimin e Uashingtonit në drejtim të luftës kundër krimit të organizuar dhe narkotrafikut, një mesazh me peshë të veçantë për realitetin shqiptar.
Në kontekstin shqiptar, investimet e mbështetura politikisht dhe ekonomikisht nga SHBA dhe Bashkimi Europian konsiderohen një sinjal pozitiv për orientimin e vendit drejt projekteve reale dhe efikase në energjetikë.
Ky model duhet të shtrihet edhe në sektorin e Teknologjisë së Informacionit, i cili megjithëse ka përthithur fonde të mëdha publike, ka shfaqur problematika serioze, nga skandali i rrjedhjes së të dhënave deri te dosja e AKSHI, që ekspozoi mekanizma të fryrjes së kostove dhe orientimit të tenderëve drejt një rrethi të ngushtë kompanish.
Në tërësi, zhvillimet e fundit tregojnë se investimet amerikane në Shqipëri dhe rajon nuk janë vetëm ekonomike, por edhe politike, duke shënuar një përpjekje të qartë për ta nxjerrë Ballkanin Perëndimor nga varësia energjetike ruse dhe për ta ankoruar më fort në arkitekturën perëndimore të sigurisë. /skyweb.al
