Debati për skemën e sigurimit të detyrueshëm të banesave ndaj tërmeteve dhe përmbytjeve po zgjerohet, ndërsa shtohen zërat kritikë ndaj modelit që synon të ndjekë qeveria. Projektligji parashikon krijimin e një fondi që do të administrohet nga një agjenci publike në formën e një shoqërie aksionare në pronësi të shtetit, të përfaqësuar nga Ministria e Financave.
Ekspertë të ndryshëm, si dhe media, përfshirë Skyweb.al, janë shprehur më herët kundër kësaj praktike, duke argumentuar se fondet e një skeme të tillë do të menaxhoheshin më mirë nga operatorë privatë me ekspertizë të specializuar në sigurime dhe menaxhim risku. Kjo do të shmangte mbingarkesën e buxhetit të shtetit në raste katastrofash, por edhe do të mundësonte më shume fleksibilitet nëpërmjet privatit.
Së fundmi, edhe Banka Botërore ka shprehur rezervat e saj për modelin e propozuar.
Në një reagim për A2 CNN, institucioni ndërkombëtar theksoi se ka ndarë më herët shqetësimet me Ministrinë e Financave dhe rekomandon që fondi të mos funksionojë si shoqëri aksionare, por të menaxhohet nga një operator teknik profesional.
Sipas Bankës Botërore, zgjedhja e strukturës ligjore është thelbësore për të garantuar që fondi të jetë i pavarur, i besueshëm dhe efikas, me rregulla të qarta llogaridhënieje, por me fleksibilitet operacional. Institucioni paralajmëron se, nëse mbikëqyrja ministrore shtrihet në menaxhimin e përditshëm, struktura mund të bëhet burokratike, me disa shtresa administrative dhe me varësi të lartë nga drejtimi qeveritar, duke kufizuar kapacitetin profesional dhe pavarësinë operacionale.
Si shembull referues, Banka Botërore përmend modelin turk të Pool-it të Sigurimit të Detyrueshëm nga Tërmeti, i njohur si Turkish Catastrophe Insurance Pool, i cili funksionon mbi bazën e një kuadri të posaçëm ligjor dhe nuk është as shoqëri aksionare klasike, as ndërmarrje publike tipike.
Sipas këtij modeli, institucioni ka autonomi të qartë operacionale dhe rregulla të dedikuara për menaxhimin financiar dhe prokurimin.
Banka Botërore paralajmëron se pa një strukturë të pavarur dhe të profesionalizuar, fondi rrezikon të humbasë besueshmërinë dhe të mos funksionojë në mënyrë efektive në rast emergjencash natyrore.
Ndërkohë, tregu i sigurimeve po ndjek me vëmendje zhvillimet. Burime nga industria bëjnë me dije për Skyweb.al se skepticizmi lidhet edhe me nivelin e pritshëm të primeve.
Për një mbulim kaq të gjerë kombëtar, nëse sigurimi do të bëhej nga privati,kompanitë e sigurimeve do të duhet të blejnë kapacitete të konsiderueshme risigurimi në tregjet ndërkombëtare, çka do të rrisë ndjeshëm kostot.
Megjithatë, nëse qeveria ka vendosur të shtyjë para projektin e saj kështu siç e ka, sërish është privati ai që jep më shumë garanci në këtë rast se sa shteti. /skyweb.al
