Operacioni i SPAK ndaj disa kompanive të përfshira në skemën e abuzimit me fondet e AKSHI-t nxorri më pas në dritë një plan më të gjerë, që synonte shmangien e taksave përmes parkut teknologjik “Durana Tech Park” pasi paratë ishin zhvatur përmes enderëve të manipuluar.
Skyweb.al raportoi më herët se aktorët kryesorë të dosjes AKSHI kishin përgatitur një skemë për të kaluar aktivitetin e tyre drejt këtij parku nga 1 janari 2026, duke synuar përfitimin e përjashtimeve të plota fiskale që parashikon ligji për parqet teknologjike.
Skema parashikonte krijimin e kompanive të reja me emra të ndryshëm, por me të njëjtët pronarë dhe administratorë që qëndrojnë pas subjekteve të përfshira në hetimet për tenderët e AKSHI-t.
Në këtë mënyrë synohej anashkalimi i ndalimit ligjor për transferimin e drejtpërdrejtë të aktivitetit ekzistues vetëm për përfitime fiskale.
Kjo lëvizje lidhet me ndryshimet fiskale që hynë në fuqi në vitin 2026, ku u hoq norma preferenciale 5% për sektorin e teknologjisë së informacionit dhe u rikthye tatim-fitimi standard prej 15%.
Në këtë kontekst, mekanizmi i parqeve teknologjike u përdor si alternativë për të shmangur këtë barrë tatimore, pasi ofron përjashtime nga tatim-fitimi, TVSH dhe taksat mbi pagat për një periudhë 10 deri në 15 vjet.
Megjithatë, pavarësisht se parku teknologjik “Durana” nuk ekziston fizikisht, ai ka operuar për disa muaj në formë virtuale, duke regjistruar kompani rezidente dhe duke krijuar bazën për përfitime fiskale.
Ndërkohë, një projektligj për ndryshimin e ligjit të vitit 2022 për parqet teknologjike, i miratuar në dy komisione parlamentare, synon të formalizojë pikërisht këtë praktikë, duke njohur për herë të parë funksionimin virtual të parkut.
Sipas projektligjit të miratuar sot në Kuvend, aktivitetet e parkut mund të zhvillohen edhe në distancë, ndërsa nisja e veprimtarisë lidhet me marrëveshjen mes zhvilluesit dhe institucionit përgjegjës.
Nga verifikimet mbi listën e kompanive të regjistruara në “Durana Tech Park” rezulton se një pjesë e tyre lidhen drejtpërdrejt ose indirekt me emra të përfshirë në hetimet e SPAK për AKSHI-n.
Në disa raste, të njëjtët individë shfaqen si pronarë apo administratorë në kompani të reja të regjistruara në park, ndërkohë që mbajnë pozicione kyçe edhe në subjektet që kanë përfituar tendera publikë.
Mes rasteve të evidentuara përfshihen kompani të lidhura me Ergys Agasin dhe Ermal Beqirin, si dhe persona të afërt me ta, të cilët rezultojnë të angazhuar paralelisht në disa struktura të ndryshme biznesi.
Po ashtu, persona ndaj të cilëve janë vendosur masa sigurie në kuadër të hetimeve, kanë regjistruar kompani të reja në park në një periudhë shumë të shkurtër në fund të vitit 2025, duke shtuar dyshimet për një veprim të koordinuar.
Të gjitha këto zhvillime sugjerojnë se ishte ndërtuar një plan i mirëorganizuar për të vijuar përfitimin e fondeve publike, duke i zhvendosur aktivitetet në një regjim me zero taksa.
Nga ana tjetër, opozita ka ngritur shqetësime për ligjshmërinë e këtij modeli. Deputetët kanë theksuar se parku nuk ekziston fizikisht dhe se funksionimi virtual bie ndesh me ligjin aktual, ndërsa kanë paralajmëruar për deformim të konkurrencës dhe trajtim preferencial të disa kompanive.
Gjithashtu, është ngritur shqetësimi për mungesën e një analize të ndikimit në buxhet dhe për rrezikun e shkeljes së rregullave të Bashkimit Europian për konkurrencën.
Në këtë situatë, hetimet e SPAK duket se kanë ndërprerë këtë skemë në fazën e saj fillestare, ndërsa fokusi është zgjeruar edhe te aktiviteti i “Durana Tech Park”, për të verifikuar nëse kemi të bëjmë me një mekanizëm të strukturuar për shmangie taksash dhe përfitime të paligjshme. /skyweb.al
